Najnowsze orzecznictwo sądu dotyczące wypadków przy pracy

Orzecznictwo

Zwracam uwagę na ciekawy wyrok, jaki zapadł w sprawie o sygn. akt I PSKP 28/22, przed Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 28 czerwca 2023 r. Zagadnienie prawne pojawiło się na tle śmiertelnego zatrucia pracownika w zakładzie pracy.

Wypadek miał miejsce w firmie, która produkuje materace. Pracownik Mirosław G. był zatrudniony przy produkcji. W czasie przerwy w pracy Mirosław G. około godziny 20.00 zjadł kanapkę z kiełbasą przyniesioną z domu. Po 40 minutach poczuł się źle. Wezwano karetkę, która przewiozła mężczyznę do szpitala. Po kilku godzinach pacjent zmarł.

Żona Mirosława G. wystąpiła do sądu przeciwko spółce zatrudniającej jej męża o ustalenie wypadku przy pracy oraz sprostowanie protokołu powypadkowego.Biegli sądowy w wydanej opinii ustalili, że przyczyną śmierci Mirosława G. było zatrucie azotanem sodowym (saletrą sodową) w spożywanym posiłku.

Sąd I instancji oddalił powództwo żony zmarłego pracownika, która nie zgodziła się z wyrokiem i złożyła apelację. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 11 maja 2021 r. zmienił orzeczenie sądu I instancji i ustalił, że zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, które spowodowało śmierć pracownika. Miało miejsce na terenie zakładu, w czasie godzin pracy i było nagłe i zewnętrzne.

Jak wyjaśniała sędzia sprawozdawca, pogląd pracodawcy, że konieczne jest wykazanie związku funkcjonalnego między pracą a wypadkiem, jest błędny. Od ponad 30 lat w orzecznictwie Sądu Najwyższego za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie pozostające w związku z pracą – zarówno czasowym, jak i związanym z miejscem jej wykonywania.

Związek funkcjonalny staje się istotny jedynie wtedy, gdy potrzebny jest do stwierdzenia wypadku przy pracy, który miał miejsce po godzinach pracy. Przykładowo dotyczy to zawałów serca występujących już po zakończeniu pracy.

Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że dla kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy wystarczy, aby miało ono miejsce podczas wykonywania zwykłych czynności pracowniczych, w tym także spożywania posiłków. I tak miało miejsce w tej sprawie (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2023 r., I PSKP 29/22).

Podsumowując, kwalifikacja określonego schorzenia jako wypadku przy pracy jest zatem rezultatem oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych w każdej konkretnej sprawie. Nie można stworzyć generalnej zasady odnoszącej się do tego, że raz jedno zdarzenie zostanie uznane za wypadek przy pracy, a innym razem, podobne zdarzenie, za wypadek przy pracy nie zostanie uznane.

Naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia

Warto przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 1-2 WypadkiU świadczenia te nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Nie przysługują one również ubezpieczonemu, który będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Pojęcie „rażącego niedbalstwa” nie zostało zdefiniowane we wskazanej wyżej (ani żadnej innej) ustawie, dlatego też zastosowanie w praktyce przesłanki wyłączającej prawo ubezpieczonego do świadczeń, budzi wiele kontrowersji.

Z pomocą w zakresie interpretacji pojęcia,,rażącego niedbalstwa” przychodzi doktryna i orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Zasadniczo z ,,rażącym niedbalstwem” mamy do czynienia, gdy ubezpieczony świadomie nie przestrzega nakazów lub zakazów określonych w przepisach dotyczących ochrony życia i zdrowia, godząc się z możliwym negatywnym dla niego skutkiem.

Galeria