Od 5 listopada obowiązuje nowa definicja mobbingu. Na co już teraz muszą przygotować się pracodawcy?

Od dziś zaczynają obowiązywać przepisy, które zmieniają definicję mobbingu i wzmacniają obowiązki związane z przeciwdziałaniem nierównemu traktowaniu w miejscu pracy. Choć organizacje mają sześć miesięcy na dostosowanie regulaminów do nowych wymogów, część działań warto rozpocząć już teraz. W praktyce to właśnie najbliższe miesiące będą kluczowe dla przygotowania skutecznych procedur, działań prewencyjnych i mechanizmów wsparcia pracowników.

Przez 22 lata Kodeks pracy definiował mobbing jako działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, prowadzące do zaniżonej oceny jego przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu jego poniżenie albo ośmieszenie, izolowanie lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Od 5 listopada definicja ta ulega istotnemu uproszczeniu. Z czterech elementów składających się dotychczas na definicję mobbingu, które musiały wystąpić łącznie, aby można było mówić o mobbingu, pozostaje jeden: uporczywe nękanie pracownika. Obejmuje ono zachowania powtarzalne, nawracające lub stałe, takie jak upokarzanie, zastraszanie czy ośmieszanie. Uproszczona definicja może ułatwić osobom pokrzywdzonym dochodzenie swoich praw przed sądem.

Pracodawcy mają teraz pół roku na dostosowanie swoich regulaminów pracy do nowych przepisów lub wydanie odrębnego regulaminu zawierającego zasady przeciwdziałania mobbingowi.

Działania, których nie powinny odkładać firmy

Zgodnie z nowymi regulacjami pracodawca ma obowiązek systematycznie przeciwdziałać naruszeniom zasady równego traktowania w zatrudnieniu. W szczególności poprzez:

• działania prewencyjne,
• wykrywanie naruszeń zasady równego traktowania,
• właściwe reagowanie na takie naruszenia,
• podejmowanie działań naprawczych,
• zapewnienie wsparcia osobom dotkniętym nierównym traktowaniem.

Pracodawcy nie powinni czekać sześciu miesięcy na realizację tych obowiązków. Już teraz warto przygotować harmonogram działań służących przeciwdziałaniu naruszeniom zasady równego traktowania. Organizacje powinny rozpocząć inicjatywy edukacyjne, takie jak szkolenia, warsztaty czy kampanie informacyjne budujące świadomość zarówno kadry zarządzającej, jak i pracowników.

Istotne jest również wdrożenie mechanizmów umożliwiających wykrywanie nieprawidłowości, na przykład poprzez badanie klimatu organizacyjnego lub rozszerzenie funkcjonujących procedur zgłaszania naruszeń, w tym systemów dla sygnalistów, o kwestie związane z mobbingiem. Pozwoli to wykorzystywać istniejące kanały zgłoszeń i usprawnić proces reagowania na niepożądane zachowania.

Kluczowym elementem systemu przeciwdziałania mobbingowi powinno być również określenie zasad wsparcia dla osób, które doświadczyły nierównego traktowania. Tych działań nie warto odkładać na kolejne miesiące. To właśnie ich wdrożenie już teraz pozwoli skuteczniej budować zdrowe, bezpieczne i oparte na wzajemnym szacunku środowisko pracy.

W ramach działań prewencyjnych warto również zaktualizować oceny ryzyka zawodowego dla poszczególnych stanowisk, uwzględniając ryzyko wystąpienia mobbingu oraz konkretne sposoby jego ograniczania. Istotne jest, aby w dokumentacji zidentyfikować czynniki mogące sprzyjać niepożądanym zachowaniom, takie jak niejasny podział obowiązków, sprzeczne oczekiwania, niewłaściwy przepływ informacji czy pozostawianie konfliktów bez odpowiedniej reakcji. Ocena ryzyka powinna uwzględniać nie tylko charakter danego stanowiska, lecz także warunki pracy w zespole oraz sposób zarządzania.

Nowe przepisy oznaczają również konkretne konsekwencje finansowe dla pracodawców. Pracownik, który doznał mobbingu, może dochodzić zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę lub wystąpić o odszkodowanie. W 2027 roku minimalna wysokość zadośćuczynienia będzie wynosić 29 700 zł brutto.

Dlatego tak ważne jest podejmowanie działań już teraz, aby odpowiednio przygotować organizację do nowych wymogów Kodeksu pracy, ale przede wszystkim jeszcze lepiej zaopiekować środowisko pracy i ograniczać ryzyko występowania mobbingu oraz innych zachowań naruszających zasadę równego traktowania. Ostatecznie o skuteczności nowych przepisów zdecydują nie same procedury, lecz konsekwencja we wdrażaniu rozwiązań, które realnie wpływają na codzienne doświadczenia pracowników.

Może Cię również zainteresować: Nowy wykaz chorób w służbie. Opublikowano jednolity tekst przepisów

Źródło: Koalicja Bezpieczni w Pracy