Najnowsze orzecznictwo sądu dotyczące wypadków przy pracy

Uraz lub śmierć

Aby zdarzenie uznane zostało za wypadek przy pracy, jego skutkiem musi być uraz lub śmierć pracownika.

Poprzez pojęcie urazu należy rozumieć uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego – art. 2 pkt 13 WypadkiU. Wprowadzenie do definicji wypadku przy pracy przesłanki urazu nie oznacza, że wykluczone jest kwalifikowanie istotnego pogorszenia stanu zdrowia jako urazu i wypadku przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 2 pkt 13 Wypadki.

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7.06.2011 r., II PK 311/10, podkreślono, że: „w pojęciu urazu jako elementu definicji wypadku przy pracy mieszczą się nie tylko zmiany anatomiczne, lecz również czynnościowe narządów i tkanek. Uszkodzenie tkanek lub narządów to również nadwyrężenie lub naruszenie tkanki rozumiane jako pogorszenie się stanu zdrowia pracownika. Pojęcie urazu należy interpretować szeroko jako wszelkie zmiany w stanie zdrowia, także o charakterze anatomicznym i czynnościowym, które zakłócają funkcjonowanie narządu lub organu. W pojęciu urazu mieszczą się także zmiany psychiczne (uraz psychiczny)”.

Natomiast definicja pojęcia „śmierć” nie została wprowadzona do WypadkiU. Wydaje się oczywiste, że o śmierci mówi się jako o procesie prowadzącym do ustania wszelkich funkcji życiowych organizmu w wyniku nieodwracalnego zahamowania reakcji biologicznych w jego komórkach. W WypadkiU uszczegółowiono natomiast, że za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się ten, w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Dla ustalenia urazu lub stwierdzenia śmierci poszkodowanego w wyniku wypadku przy pracy wskazana jest ocena lekarska lub innych osób kompetentnych.

Związek z pracą

Związek z pracą ujmuje się jako miejscowe, czasowe i funkcjonalne powiązanie przyczyny zewnętrznej z wykonywaniem ubezpieczonej czynności (pracy). Przyczyna zewnętrzna musi zatem zadziałać w miejscu i czasie („podczas”) wykonywania ubezpieczonej czynności (nawet poza zakładem pracy) lub w czasie regulaminowego odpoczynku albo w innych okolicznościach, ale wskazujących na jej związek z czynnościami pracownika („w związku”).

Dla uznania danego zdarzenia za wypadek przy pracy może wystarczać istnienie miejscowego lub czasowego związku zdarzenia z pracą. Podstawą takiej kwalifikacji prawnej nie jest jednak samo stwierdzenie związku miejscowego i czasowego, lecz domniemanie, że w świetle okoliczności czasu i miejsca zdarzenie pozostaje w związku z wykonywaną pracą. Czasowy i miejscowy związek wypadku z pracą oznacza, że pracownik doznał uszczerbku na zdrowiu w miejscu i czasie, kiedy pozostawał w sferze interesów pracodawcy. Jeżeli jednak przyczyna zewnętrzna zadziałała poza miejscem i czasem wykonywania normalnych czynności pracownika, wtedy niezbędne jest stwierdzenie funkcjonalnego związku z pracą – praca musi być wtedy nie tylko jednym z czynników prowadzących do zdarzenia, musi ona także wywrzeć wpływ o określonym „ciężarze gatunkowym” na zaistniały skutek.

Wyłączenie tego związku następuje zaś w sytuacji, gdy pracownik przez istotę, sposób, a zwłaszcza czas trwania swej czynności i sposób zachowania daje do zrozumienia, że chce poświęcić się innym czynnościom o celach obcych pracodawcy, niezwiązanych z zatrudnieniem. Zerwanie związku z pracą może nastąpić przez pracownika w miejscu i czasie pracy, gdy pracownik w przeznaczonym na pracę czasie wykonywał np. czynności dla celów prywatnych w czasie, gdy uległ wypadkowi.

Galeria