Wypalenie zawodowe: kiedy przewlekły stres niszczy w pracy

Urlop pozwala zwolnić tempo, zmienić otoczenie, nadrobić sen i odzyskać energię. Zdarza się jednak, że mimo wypoczynku po powrocie do codziennych obowiązków nadal utrzymują się zmęczenie, napięcie oraz trudności z odnalezieniem się w pracy. Warto pamiętać, że regeneracja podczas wakacji nie zawsze eliminuje wszystkie skutki długotrwałego przeciążenia.

Czytaj także: Technostres – czyli nowe oblicze stresu

Rola stresu i warunków pracy

Stres w określonych sytuacjach mobilizuje do działania, ułatwia koncentrację na zadaniach i wspiera radzenie sobie z wyzwaniami. Zagrożenie pojawia się w momencie, gdy napięcie utrzymuje się zbyt długo bez możliwości wystarczającej regeneracji organizmu. Do czynników sprzyjających przewlekłemu stresowi należą:

• nadmierne obciążenie obowiązkami,
• presja czasu i długie godziny pracy,
• brak wpływu na sposób realizacji zadań,
• niewystarczające wsparcie w miejscu pracy.

Oprócz indywidualnych sposobów radzenia sobie ze stresem kluczowe znaczenie mają warunki i organizacja pracy.

Sygnały ostrzegawcze i definicja WHO

Chwilowe zmęczenie czy gorszy dzień nie oznaczają od razu wypalenia zawodowego. Niepokój powinny wzbudzić objawy utrzymujące się przez dłuższy czas:

• stałe poczucie wyczerpania mimo odpoczynku,
• narastające trudności z koncentracją (nawet przy prostych zadaniach),
• konieczność wkładania coraz większego wysiłku w dotychczas bezproblemowe obowiązki,
• częstsze reakcje rozdrażnieniem, zniechęceniem lub napięciem,
• popełnianie większej liczby błędów,
• utrata satysfakcji z pracy,
• trudności w odnalezieniu zaangażowania i poczucia sensu.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wypalenie zawodowe to zespół będący konsekwencją przewlekłego stresu w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić. Odnosi się wyłącznie do kontekstu zawodowego i charakteryzuje się:

• wyczerpaniem,
• zwiększonym dystansem psychicznym lub negatywnym nastawieniem do pracy,
• obniżonym poczuciem skuteczności zawodowej.

Działania profilaktyczne i organizacyjne

Długotrwałego przeciążenia nie należy bagatelizować. Podstawą jest analiza źródeł napięcia w codziennych obowiązkach oraz wprowadzenie zmian organizacyjnych:

• ustalanie realnych priorytetów bez podejmowania wszystkich zadań naraz,
• korzystanie z przysługujących przerw oraz czasu na regenerację,
• dbanie o sen, aktywność fizyczną i odpoczynek również poza urlopem,
• rozmawianie o trudnościach i korzystanie ze wsparcia innych osób,
• sygnalizowanie problemów dotyczących nadmiernego obciążenia lub nieprawidłowej organizacji pracy,
• sięganie po profesjonalną pomoc w przypadku długotrwałych trudności wpływających na codzienne funkcjonowanie.

Odpoczynek nie może być jedynym narzędziem walki z chronicznym stresem. Jak podkreśla WHO, dbałość o zdrowie psychiczne w środowisku pracy wymaga profilaktyki zagrożeń psychospołecznych, właściwej organizacji zadań oraz systemowego wsparcia pracowników.

Może Cię również zainteresować: Uprawnienia rodzicielskie pod lupą PIP. Wyniki kontroli

Źródło: OIP w Katowicach