Reforma PIP: bilans kontroli umów po 3 miesiącach

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy weszła w życie 8 lipca 2026 roku. W praktyce oznacza to nowe uprawnienia dla inspektorów. Zyskali oni możliwość zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Dzieje się tak wtedy, gdy inspektorzy stwierdzają faktyczny stosunek pracy. Pierwsze trzy miesiące funkcjonowania znowelizowanych przepisów pozwalają podsumować dotychczasową praktykę kontrolną.

Wnioski z kontroli: pracodawcy unikają sporów sądowych

Kluczową informacją dla firm jest postawa pracodawców. Zdecydowana większość z nich podporządkowuje się decyzjom organów nadzoru bez wchodzenia na drogę sądową. W ciągu pierwszego kwartału pracownicy złożyli 1362 skargi na nieprawidłowo stosowane kontrakty cywilnoprawne. W odpowiedzi inspektorzy wydali 607 poleceń przekształcenia kontraktu cywilnego w etat.

Aż 535 takich poleceń zostało zrealizowanych od razu przez zakłady pracy. Oznacza to, że 535 osób zyskało status pracownika oraz pełne prawa pracownicze:

• płatne urlopy wypoczynkowe,
• ewidencjonowane i rozliczane nadgodziny,
• dłuższe okresy wypowiedzenia,
• kodeksową ochronę przed rozwiązaniem stosunku pracy.

Tylko w 10 przypadkach pracodawcy odmówili wykonania polecenia. W tych sprawach Okręgowy Inspektor Pracy podejmie decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego lub skierowaniu pozwu do sądu pracy. Wobec pozostałych poleceń formalny termin na ich realizację jeszcze nie upłynął.

Co wyniki kontroli oznaczają dla pracodawców i służby BHP?

Dane resortu pracy pokazują wyraźny trend: przedsiębiorstwa wolą natychmiast przywrócić stan zgodny z prawem niż ryzykować wieloletni spór w sądzie pracy. Dla osób zarządzających personelem oraz współpracującej z nimi służby BHP to jasny sygnał do audytu form zatrudnienia. Jeżeli osoba zatrudniona na umowie cywilnoprawnej lub kontrakcie B2B wykonuje zadania w warunkach charakterystycznych dla etatu – pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego – inspektor skorzysta z uprawnienia do wydania polecenia przekształcenia umowy.

Reforma PIP stanowi element szerszego pakietu zmian pod nazwą „Nowy porządek na rynku pracy”. W jego skład wchodzą również przepisy o wliczaniu umów zleceń i samozatrudnienia do stażu pracy, wzmocniona ochrona przed mobbingiem i dyskryminacją, jawność w rekrutacjach, zmiany w układach zbiorowych oraz pilotażowy program skrócenia czasu pracy.

Może Cię również zainteresować: Bezpieczeństwo w kopalniach: Kosowo poznaje normy WUG

Źródło: PAP Mediaroom