Wypadki w górnictwie: analiza OUG Katowice i nowe wnioski BHP

Podczas narady w Okręgowym Urzędzie Górniczym w Katowicach omówiono kluczowe zagrożenia w zakładach pracy. Inspektorzy skupili się na porażeniach prądem, poparzeniach łukiem elektrycznym oraz upadkach z wysokości. Ważnym punktem obrad było także ryzyko onkologiczne związane z pyłem krzemionkowym. Analiza rzeczywistych zdarzeń wypadkowych po raz kolejny przypomina, że rutyna i braki w procedurach asekuracyjnych wciąż niosą za sobą najwyższe ryzyko.

Czytaj także: Wypadek KWK Knurów-Szczygłowice: zginął górnik przodowy

7 października 2026 r. odbyło się okresowe spotkanie służb BHP podziemnych zakładów górniczych. W obradach wzięli udział zarówno kierownicy działów BHP, jak i zakładowi społeczni inspektorzy pracy. Spotkaniu przewodniczył zaś Witold Chowaniec, zastępca dyrektora OUG w Katowicach. Głównym celem obrad było wyciągnięcie wniosków z ostatnich wypadków, aby natychmiast poprawić stan profilaktyki w zakładach. Dzięki temu uczestnicy mogli zdefiniować kluczowe obszary wymagające zmian.

Elektryczność i łuk elektryczny: powracające, krytyczne ryzyko

Wśród spraw badanych przez inspektorów szczególną uwagę zwracają incydenty związane z instalacjami elektrycznymi. Analizy pokazują, że prace przy urządzeniach pod napięciem wciąż generują skrajne niebezpieczeństwo dla personelu:

• Poparzenie łukiem elektrycznym (KWK „Ruda”, sierpień 2026 r.) – przypadek przypominający o niszczycielskiej sile energii cieplnej łuku elektrycznego oraz bezwzględnej konieczności stosowania certyfikowanych środków ochrony indywidualnej (odzieży łukoochronnej i przyłbic).
• Porażenia prądem elektrycznym (KWK „Piast-Ziemowit” Ruch „Piast”, maj 2026 r.) – zdarzenie, w którym zakończone postępowanie wyjaśniające wskazało na potrzebę wzmocnienia nadzoru nad procedurami wyłączania napięcia i weryfikacji stanu beznapięciowego przed dopuszczeniem do prac.

Wnioski powypadkowe są jednoznaczne. Bezpośrednią drogą do tragedii jest brak precyzyjnego odłączenia źródeł zasilania oraz błędy przy blokowaniu aparatury (LOTO). Ogromne ryzyko stwarza również niestosowanie dedykowanych ŚOI w strefach zagrożenia.

Prace na wysokości i roboty budowlano-rozbiórkowe

Analiza zakończonych postępowań powypadkowych objęła m.in. wypadek z 21 marca 2026 r. w ZG „Sobieski” w Jaworznie (ZPMW), gdzie doszło do upadku pracownika z wysokości aż 6 metrów.

To dobitny dowód na to, że praca na wysokości w zakładach przemysłowych i przeróbczych wymaga stałego przeglądu:

• stanu technicznego pomostów roboczych i barier ochronnych,
• bezwzględnego stosowania środków ochrony przed upadkiem z wysokości (szelki bezpieczeństwa, linki asekuracyjne, punkty kotwiczenia),
• prawidłowej asekuracji podczas prac nietypowych i modernizacyjnych.

W kontekście prac powierzchniowych poruszono również wypadek zbiorowy podczas rozbiórki obiektów budowlanych (KWK w Likwidacji Ruch „Wujek”, lipiec 2026 r.), co wskazuje na konieczność zaostrzenia nadzoru nad firmami podwykonawczymi oraz projektami demontażowymi.

Pył krzemionkowy uznany za kluczowe zagrożenie onkologiczne

Jednym z najważniejszych punktów spotkania był głos przedstawiciela Wyższego Urzędu Górniczego, który przedstawił stanowisko Rady Ochrony Pracy.

Rada Ochrony Pracy uznała pył krzemionkowy za jedno z kluczowych zagrożeń onkologicznych w przemyśle wydobywczym.

Krzemionka krystaliczna (frakcja respirabilna) wymaga dziś od służb BHP natychmiastowego przeformułowania podejścia do ochrony dróg oddechowych. Wskazano na bezwzględną konieczność:

1. Rzetelnego szkolenia pracowników w zakresie długofalowych, kancerogennych skutków ekspozycji na pył krzemionkowy.
2. Restrykcyjnego egzekwowania stosowania środków ochrony indywidualnej (półmasek filtrujących o odpowiedniej klasie ochrony) oraz ich prawidłowego dopasowania (fit testing).
3. Wzmocnienia technicznych metod redukcji zapylenia (zraszanie, odpylanie, wentylacja lokalna) bezpośrednio u źródła powstawania aerozolu.

Rzetelne szkolenia zamiast „podpisu na liście”

Podsumowując wnioski z wypadków, uczestnicy obrad przedyskutowali zasady organizacji i jakości szkoleń BHP. Zwrócono uwagę, że instruktaże stanowiskowe oraz szkolenia okresowe nie mogą sprowadzać się do formalności. W obliczu zdarzeń związanych z łukiem elektrycznym, pracami na wysokości i zagrożeniami naturalnymi (wstrząsy górotworu, zawały), kluczem pozostaje praktyczny trening oceny ryzyka na stanowisku pracy.

Może Cię również zainteresować: Zatrudnianie cudzoziemców z trzech państw. Ważne zasady

Źródło: WUG