Nowe normy NDS 2026: Zmiany w limitach substancji szkodliwych
W Dzienniku Ustaw pod pozycją 447 opublikowano nowe rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Przede wszystkim dokument ten wprowadza istotne zmiany w zakresie dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych. Warto podkreślić, że nowelizacja stanowi bezpośrednią implementację dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE). W szczególności przepisy dotyczą ochrony pracowników przed azbestem, ołowiem oraz diizocyjanianami.

Czytaj także: Wypadki przy pracy w 2025 r. – dane wstępne
Najważniejsze zmiany w załącznikach
Rozporządzenie wprowadza nową treść załącznika nr 1, który określa wykazy substancji i ich dopuszczalne stężenia. Zmiany dotknęły również załącznika nr 2, gdzie w tabeli dotyczącej tempa metabolizmu ujednolicono nazewnictwo klas (od Klasy 0 – spoczynkowe tempo metabolizmu, do Klasy 4 – bardzo duże tempo metabolizmu).
Okresy przejściowe dla kluczowych substancji
Ustawodawca przewidział szereg przepisów przejściowych, które mają pozwolić przedsiębiorstwom na dostosowanie się do nowych rygorów:
- Ołów i diizocyjaniany: Do dnia 8 kwietnia 2026 r. obowiązują dotychczasowe wartości, m.in. dla ołowiu, a także jego związków nieorganicznych wartość NDS wynosi 0,05 mg/m³. Nowe limity dla diizocyjanianów w przeliczeniu na grupę NCO wejdą 9 kwietnia 2026 roku. Do końca 2028 roku wartość NDS wyniesie 0,01 mg/m³.
- Azbest: Przepisy przewidują długi termin dostosowawczy – do dnia 20 grudnia 2029 r. dla azbestu wartość NDS wynosi 0,01 włókien w cm³.
- Substancje z odroczonym terminem: Dla związków takich jak 1,1′-azodi(formamidu) czy N-nitrozodietyloaminy, nowe wartości zaczną obowiązywać po roku od wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei dla 1,4-dioksanu, antrachinonu czy kwasu chlorowego(I) termin ten wynosi dwa lata.
Nowe definicje stężeń
Dokument szczegółowo opisuje wartości NDS, a także NDSCh dla izomerów diizocyjanianów. Dotyczy to między innymi diizocyjanianu heksano-1,6-diylu oraz toluenodiylu. Przykładowo, dla diizocyjanianu tolueno-2,4-diylu wartość NDS ustalono na poziomie 0,007 mg/m³.
Rozporządzenie wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu. Pracodawcy muszą niezwłocznie zweryfikować warunki pracy pod kątem nowych norm. Zmiany te mają na celu podniesienie standardów ochrony zdrowia personelu narażonego na kontakt z najbardziej agresywnymi czynnikami rakotwórczymi i mutagennymi.

