Braki kadrowe w przemyśle: dlaczego zagrażają BHP?
Dostęp do wykwalifikowanej kadry to dla przedsiębiorstw kluczowy warunek rozwoju i wdrażania innowacji, ale jego brak ma swoje bezpośrednie konsekwencje również dla obszaru BHP. Jak wynika z lipcowego badania MIK oraz danych GUS, polski przemysł zmaga się z ogromnym deficytem pracowników technicznych. Gdy w zakładach brakuje rąk do pracy, wyzwania związane z utrzymaniem standardów bezpieczeństwa stają się jeszcze większe.
Czytaj także: Profilaktyka zdrowotna pracowników. Nowoczesne BHP w biurze
Z lipcowego badania MIK wynika, że 46 proc. przedsiębiorstw uważa dostępność wykwalifikowanych pracowników za czynnik sprzyjający ich rozwojowi. Zależność tę znacznie częściej dostrzegają duże firmy niż mikroprzedsiębiorstwa (80 proc. vs. 38 proc.). Z kolei 31 proc. najmniejszych podmiotów ocenia ten wpływ negatywnie. Jak wynika z Bilansu Kapitału Ludzkiego, wiąże się to m.in. z ograniczonymi zasobami, brakiem czasu oraz wysokimi kosztami rozwoju kadr.
Podział branżowy wskazuje, że to właśnie sektory operujące w środowisku produkcyjnym i technologicznym najmocniej odczuwają potrzebę posiadania fachowców:
- Firmy produkcyjne – 50 proc. uważa wykwalifikowaną kadrę za czynnik rozwoju,
- Handel – 40 proc. wskazań,
- Budownictwo – blisko co trzecia firma ocenia ten wpływ negatywnie.
Rekordowa liczba wakatów w przetwórstwie
Problem nie jest jedynie deklaratywny – znajduje bezpośrednie potwierdzenie w twardych danych. Na koniec I kwartału 2026 r. GUS odnotował w przetwórstwie przemysłowym aż 20,5 tys. wolnych miejsc pracy. Deficyty dotyczą przede wszystkim robotników przemysłowych, rzemieślników oraz operatorów i monterów maszyn. Podobny problem dotyka branżę budowlaną.
Z danych EIB wynika ponadto, że dostępność wykwalifikowanej kadry stanowi przeszkodę inwestycyjną dla 81 proc. polskich przedsiębiorstw. Ponad połowa firm uznających (59 proc.) i nieuznających (54 proc.) wykwalifikowanej kadry za czynnik rozwoju wskazuje, że niedostępność pracowników jest dla nich dużą lub bardzo dużą barierą w prowadzeniu działalności.
Jak niedobór kadr wpływa na bezpieczeństwo i BHP w zakładzie?
Badanie MIK pokazuje, że 58 proc. firm łączących wykwalifikowaną kadrę z rozwojem dostrzega kluczowe znaczenie dostępu do technologii, wiedzy i innowacji. Posiadanie odpowiednich kompetencji warunkuje obsługę zaawansowanych procesów.
Deficyt ponad 20 tys. pracowników w przetwórstwie niesie ze sobą jednak bezpośrednie ryzyka z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy:
- Praca pod presją czasu: Gdy w zakładzie brakuje operatorów maszyn i monterów, obecni specjaliści muszą pracować pod presją czasu oraz w nadgodzinach, co drastycznie zwiększa ryzyko błędów, zmęczenia i wypadków przy pracy.
- Brak odpowiedniego przeszkolenia: Presja na szybkie uzupełnienie wakatów może prowadzić do unikania długofalowych inwestycji w rozwój kadr i dopuszczania nieprzeszkolonych pracowników do obsługi skomplikowanych maszyn, co bezpośrednio zagraża ich zdrowiu i życiu.
- Zaawansowane technologie a kompetencje BHP: Wdrażanie nowoczesnych innowacji i maszyn wymaga wyższych, specjalistycznych kompetencji z zakresu bezpiecznej obsługi. W takich warunkach formalne „zaliczenie” wstępnego instruktażu BHP staje się niewystarczające.
Wykwalifikowani pracownicy są dla przedsiębiorstw szansą na stabilny rozwój. Tymczasem trudności w ich pozyskiwaniu bez wątpienia ograniczą możliwości wdrożeń technologicznych. Skutkiem tego przed służbami BHP stają nowe wyzwania, przede wszystkim po to, aby mimo braków kadrowych zachować bezpieczne warunki pracy.
Co tydzień otrzymaj od nas porządną dawkę wiedzy o BHP!
