Dyrektywa platformowa i reforma PIP. Projekt ustawy w rządzie

Sprawa głośnych kontroli w Pyszne.pl to zaledwie wstęp do głębszych zmian w prawie pracy. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej złożyło wniosek o wpisanie do wykazu prac legislacyjnych rządu gotowego projektu ustawy wdrażającej unijną dyrektywę platformową. W połączeniu z nowymi kompetencjami Państwowej Inspekcji Pracy przepis ten realnie ograniczy stosowanie nieuzasadnionych umów cywilnoprawnych.

Czytaj także: Kontrola Pyszne.pl przez PIP i ZUS

Praktycznym sprawdzianem dla zreformowanych organów kontrolnych stała się niedawna sytuacja kurierów Pyszne.pl. Z dnia na dzień zaproponowano im przejście pod skrzydła zewnętrznych pośredników. Resort pracy podkreśla, że połączone siły PIP oraz ZUS dysponują dziś odpowiednimi narzędziami. Pozwolą one ukrócić wypychanie pracowników na umowy cywilnoprawne tam, gdzie w rzeczywistości występuje stosunek pracy.

Projekt ustawy gotowy: Jak zadziała domniemanie stosunku pracy?

Kluczowym elementem projektu ustawy przygotowanego przez MRPiPS jest wprowadzenie prawnego domniemania stosunku pracy. Przepisy te wdrażają unijną dyrektywę, której termin implementacji mija w grudniu tego roku.

W praktyce mechanizm ten całkowicie zmienia układ sił i ciężar dowodowy:

Nowe zasady dowodowe:

Gdy osoba wykonująca pracę uprawdopodobni, że realizuje swoje zadania pod nadzorem, kontrolą lub w warunkach kierownictwa, to na platformie lub pracodawcy będzie spoczywał obowiązek udowodnienia, że stosunek pracy nie zachodzi.

Zasada domniemania będzie wiążąca zarówno w postępowaniach przed sądami pracy, jak i w trakcie postępowań administracyjnych prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy.

Decyzja administracyjna PIP zamiast wieloletniego procesu w sądzie

Wspomniana reforma PIP nadała inspektorom możliwość bezpośredniej ingerencji w formę zatrudnienia bez konieczności oczekiwania na wyrok sądu. Inspektor pracy ma prawo wydać decyzję administracyjną nakazującą przekształcenie umowy zlecenia w umowę o pracę. Stanie się tak, gdy wspólna kontrola PIP i ZUS wykaże w konkretnym przypadku znamiona etatu.

Dla podmiotu zatrudniającego rodzi to natychmiastowe konsekwencje prawne:

• Brak możliwości natychmiastowego rozwiązania kontraktu – obowiązują Kodeks pracy oraz okresy wypowiedzenia.
• Obowiązek procedur i odpraw – przy masowych redukcjach konieczne staje się przeprowadzenie zwolnień grupowych, w tym konsultacji ze związkami zawodowymi oraz wypłaty odpraw.
• Skutki w obszarze ZUS i BHP – nakaz retroaktywnego uregulowania zaległych świadczeń, skierowania na badania profilaktyczne oraz dopełnienia obowiązków szkoleniowych z zakresu BHP.

Nowy porządek na rynku pracy

Połączenie decyzji administracyjnych PIP z domniemaniem stosunku pracy tworzy spójny, dwustopniowy system ochrony wykonawców. Jest to część szerszej reformy rynku pracy, w skład której wchodzi również oczekująca na podpis Prezydenta nowelizacja przepisów antymobbingowych.

Dla działów personalnych, specjalistów ds. BHP oraz zarządów firm wniosek jest jednoznaczny: konieczny jest pilny audyt faktycznych warunków wykonywania pracy na umowach cywilnoprawnych. Zleceniobiorca wykonuje polecenia w stałych godzinach i pod bezpośrednim nadzorem. W takim przypadku brak reakcji ze strony pracodawcy może skutkować natychmiastową decyzją inspekcji oraz dotkliwymi korektami składkowymi.

Może Cię również zainteresować: Skrócony czas pracy – wnioski i wyzwania po pilotażu

Źródło: PAP Mediaroom