Usuwanie wyrobów zawierających azbest – jak zgłosić zamiar prac?

Planujesz przeprowadzić prace związane z zabezpieczeniem i usuwaniem wyrobów zawierających azbest? Pamiętaj o obowiązkach informacyjnych wynikających z przepisów BHP.

Czytaj także: BHP dla pracowników tymczasowych: Sprawdź podział obowiązków

Kto musi zgłosić?

Wykonawca prac polegających na zabezpieczeniu lub usunięciu wyrobów zawierających azbest z miejsca, obiektu, urządzenia budowlanego lub instalacji przemysłowej, lub z terenu prac.

Komu i kiedy należy zgłosić?

• właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy,
• właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,
• właściwemu organowi nadzoru budowlanego.

Co najmniej w terminie 7 dni przed rozpoczęciem prac. 

Zakres zgłoszenia

• rodzaj lub nazwę wyrobów zawierających azbest według grup wyrobów określonych w odrębnych przepisach,
• dzień rozpoczęcia i planowanego zakończenia prac,
• adres obiektu, urządzenia budowlanego lub instalacji przemysłowej,
• kopię aktualnej oceny stanu wyrobów zawierających azbest,
• określenie liczby pracowników, którzy przebywać będą w kontakcie z azbestem,
• zobowiązanie wykonawcy prac do przedłożenia nowego zgłoszenia w przypadku zmiany warunków prowadzenia robót (np. terminu prowadzenia robót).

Co to jest azbest i dlaczego jest szkodliwy?

Azbest to temat, który wielu osobom kojarzy się z przeszłością. Tymczasem wciąż jest obecny – szczególnie przy remontach, pracach rozbiórkowych czy konserwacyjnych. I nadal stanowi realne zagrożenie dla zdrowia pracowników.

Unikalne właściwości i powszechne zastosowanie

Azbest jest to nazwa włóknistych materiałów nieorganicznych i niezależnie od różnic chemicznych oraz wynikających z budowy krystalicznej są one minerałami naturalnie występującymi w przyrodzie. Charakteryzują się dużą elastycznością i wytrzymałością na rozciąganie, a także odpornością na działanie czynników chemicznych i fizycznych. Są niepodatne na warunki klimatyczne i działanie zarówno wysokich, jak i niskich temperatur. Mają znakomite właściwości izolacyjne i nie przewodzą prądu. Uważa się, że azbest jest praktycznie niezniszczalny.

Kiedy azbest staje się niebezpieczny?

Wyroby azbestowe będące w dobrym stanie technicznym (nieuszkodzone) oraz odpowiednio zabezpieczone nie stanową istotnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Jednak azbest staje się szkodliwy w momencie gdy jest uszkodzony lub poddawany obróbce np. cięcia, wiercenia w nim, kruszenia czy łamania. Najwyższe zagrożenie jest w momencie demontażu wyrobów zawierających azbest lub korozji wyrobów zawierających azbest.

Mechanizm szkodliwości: Niewidzialne włókna w płucach

Biologiczna agresywność pyłu azbestu jest związana ze stopniem penetracji i ilością włókien w dolnej części układu oddechowego. Najgroźniejsze działanie pyłów respirabilnych azbestu przypisuje się włóknom, które charakteryzują się długością z przedziału 2 μm do 20 μm, oraz średnicą mieszczącą się w przedziale od 0,1 do 2,0 μm i są wdychane z powietrzem. Mogą one wnikać głęboko do układu oddechowego i powodować groźne choroby. Przykładowo: pylicę azbestową (azbestozę), międzybłoniak, nowotwór płuc i oskrzeli. Schorzenia te występują u osób zawodowo narażonych na duże dawki pyłu azbestowego lub u osób narażonych parazawodowo, czyli np. przebywających okresowo w powietrzu silnie zanieczyszczonym pyłami respirabilnymi azbestu.

Przyjęte NDS (najwyższe dopuszczalne stężenia na stanowiskach pracy) dla różnych pyłów włóknistych, w tym azbestu, jasno pokazują zróżnicowany poziom ich szkodliwości dla zdrowia.

Obowiązki właścicieli i zarządców nieruchomości

Azbest wymaga stosowania rygorystycznych zasad bezpieczeństwa. Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości ma obowiązek regularnie kontrolować stan wyrobów zawierających azbest oraz sporządzać ocenę ich stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania.

Wymagania wobec wykonawców prac demontażowych

Wykonawca prac związanych z zabezpieczaniem lub usuwaniem azbestu musi:

• posiadać odpowiednie zezwolenia lub decyzje dotyczące gospodarowania odpadami niebezpiecznymi,
• zapewnić pracownikom wymagane szkolenia w zakresie BHP i procedur bezpiecznego postępowania,
• opracować szczegółowy plan prac, obejmujący identyfikację azbestu, metody działania, wymagane zabezpieczenia oraz zakres monitoringu powietrza,
• dysponować odpowiednim wyposażeniem technicznym i socjalnym.

Procedury bezpieczeństwa na placu budowy

W celu zapewnienia bezpiecznego przebiegu prac wykonawca jest zobowiązany m.in. do:

• izolowania obszaru robót i jego ogrodzenia,
• stosowania środków technicznych ograniczających emisję azbestu,
• zabezpieczenia obiektu przed pyleniem,
• codziennego usuwania pozostałości pyłu,
• izolowania pomieszczeń o przekroczonych stężeniach pyłu oraz stosowania komór dekontaminacyjnych,
• zapoznania pracowników z planem prac i zasadami BHP.

Zasady minimalizacji emisji pyłu

Prace należy prowadzić tak, aby zapobiegać emisji azbestu, w szczególności poprzez:

• nawilżanie materiałów,
• demontaż elementów w całości,
• stosowanie narzędzi ręcznych lub wolnoobrotowych z odciągiem powietrza,
• prowadzenie monitoringu powietrza w razie przekroczeń dopuszczalnych stężeń,
• codzienne zabezpieczanie i magazynowanie zdemontowanych wyrobów.

Po zakończeniu prac wykonawca ma obowiązek złożyć pisemne oświadczenie o prawidłowym wykonaniu robót oraz oczyszczeniu terenu. Dokument ten należy przechowywać przez co najmniej pięć lat.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest;

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Może Cię również zainteresować: Pożar w kopalni Sulików: Awaria podstacji PT-1 i wstrzymanie ruchu

Źródło: Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku