Praca na wysokości zimą – wytyczne PIP

15 stycznia 2026 r. doszło do kolejnego tragicznego wypadku przy pracy polegającej na odśnieżaniu dachu. Jak wynika z wstępnych ustaleń inspektorów pracy z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Lublinie, podczas wykonywania prac związanych z odśnieżaniem dachu śmierć poniósł 44-letni mężczyzna. Spadł z wysokości około 5,5m.

Czytaj także: Live by BHP: podcast, który zmienia sposób mówienia o BHP

Z danych Państwowej Inspekcji Pracy wynika istotna statystyka. Mianowicie w 2025 r. inspektorzy zbadali 166 wypadków. Upadki z drabin, rusztowań i dachów spowodowały te zdarzenia. W konsekwencji w tych zdarzeniach poszkodowanych zostało łącznie 169 osób. Niestety 34 z nich doznały ciężkich obrażeń ciała. Natomiast aż 22 osoby poniosły śmierć.

W 33,1% upadków z drabin, rusztowań i dachów poszkodowani ponieśli śmierć lub doznali ciężkiego urazu, a upadki te w roku 2025 stanowiły 62,0% ogółu upadków z wysokości w Polsce.

Zasady bezpieczeństwa i środki ochrony zbiorowej

Obecne warunki pogodowe stanowią dodatkowy czynnik zwiększający ryzyko wypadkowe. Trzeba go uwzględnić, zlecając pracownikom wszelkiego rodzaju prace na zewnątrz.

Niezależnie od pogody prace na wysokości należy wykonywać z należytą starannością i zgodnie z przepisami bhp.

Na powierzchniach powyżej 1 m nad ziemią, gdzie przebywają pracownicy, należy zainstalować balustrady. Dotyczy to również miejsc służących jako przejścia. Wymagane balustrady muszą składać się z poręczy ochronnych. Należy je umieścić na wysokości co najmniej 1,1 m. Dodatkowo wymagane są krawężniki o wysokości minimum 0,15 m. Należy umieścić poprzeczkę w połowie wysokości pomiędzy poręczą a krawężnikiem albo wypełnić tę przestrzeń w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób.

Jeżeli zastosowanie balustrad jest niemożliwe, należy działać inaczej. W takiej sytuacji trzeba stosować inne skuteczne środki ochrony. Mają one chronić pracowników przed upadkiem z wysokości. Powinny być odpowiednie do rodzaju i warunków pracy.

Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoi.

Praca na wysokości – prace na drabinach i rusztowaniach do 2 metrów

Przy pracach na drabinach, klamrach i rusztowaniach obowiązują szczególne zasady. Dotyczy to podwyższeń do 2 metrów nad poziomem podłogi. Warunkiem jest, aby praca nie wymagała wychylania się poza obrys urządzenia. Ponadto nie może ona wymuszać pozycji ciała grożącej upadkiem. Wówczas należy zadbać o spełnienie określonych wymagań.

• drabiny, klamry, rusztowania, pomosty i inne urządzenia były stabilne i zabezpieczone przed nieprzewidywaną zmianą położenia oraz posiadały odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenie:

• pomost roboczy spełniał następujące wymagania:
  • powierzchnia pomostu powinna być wystarczająca dla pracowników, narzędzi i niezbędnych materiałów,
  • podłoga powinna być pozioma i równa, trwale umocowana do elementów konstrukcyjnych pomostu,
  • w widocznym miejscu pomostu powinny być umieszczone czytelne informacje o wielkości dopuszczalnego obciążenia.

Praca na wysokości – wymogi dla prac powyżej 2 metrów

Przy pracach na rusztowaniach powyżej 2 m obowiązują specjalne wymogi. Ściśle mówiąc dotyczy to wysokości od poziomu podłogi lub terenu. Również na podestach ruchomych wiszących trzeba zachować ostrożność. W szczególności należy zadbać o następujące kwestie.

• zapewnić bezpieczeństwo przy komunikacji pionowej i dojścia do stanowiska pracy;
• zapewnić stabilność rusztowań i odpowiednią ich wytrzymałość na przewidywane obciążenia;
• przed rozpoczęciem użytkowania rusztowania dokonać odbioru technicznego w trybie określonym w odrębnych przepisach.

Rusztowania i podesty ruchome wiszące powinny spełniać wymagania określone w Polskich Normach.

Środki ochrony indywidualnej: szelki i hełmy

Przy pracach na słupach, masztach, konstrukcjach wieżowych, kominach, konstrukcjach budowlanych bez stropów, przy ustawianiu lub rozbiórce rusztowań oraz przy pracach na drabinach i klamrach na wysokości powyżej 2 m nad poziomem terenu zewnętrznego lub podłogi (a także przy pracach wykonywanych na galeriach, pomostach, podestach i innych podwyższeniach, jeżeli rodzaj pracy wymaga od pracownika wychylenia się poza balustradę lub obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości) należy w szczególności:

• Przed rozpoczęciem robót trzeba sprawdzić stan techniczny konstrukcji lub urządzeń. W szczególności należy zweryfikować ich stabilność i wytrzymałość na obciążenie. Ponadto trzeba skontrolować zabezpieczenie przed nieprzewidywaną zmianą położenia. Również konieczne jest sprawdzenie stanu stałych elementów konstrukcji. Służą one do mocowania linek bezpieczeństwa.
• zapewnić stosowanie przez pracowników sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac takiego, jak szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji, szelki bezpieczeństwa z pasem biodrowym (do prac w podparciu – na słupach, masztach itp.);
• zapewnić stosowanie przez pracowników hełmów ochronnych.

Może Cię również zainteresować: Raport „Siła wieku – osoby 50+ na rynku pracy”

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy