Podsumowanie działań Państwowej Inspekcji Pracy w 2024 r.

– Jestem przekonany, że dodatkowe kompetencje i uprawnienia, jakie wkrótce otrzymają inspektorzy pracy, pozwolą poprawić naszą skuteczność we wszystkich obszarach – stwierdził Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki na posiedzeniu Rady Ochrony Pracy, podczas którego zaprezentował sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2024 roku.

Może Cię również zainteresować: 2Kobiety w BHP: Barbara Makowska

Sprawozdanie to stanowi ocenę stanu praworządności w stosunkach pracy w skontrolowanych zakładach. U jej podstaw są wyniki i analiza 61,9 tys. kontroli w 49,8 tys. podmiotów, w których pracowało 3,8 mln osób.

W ubiegłym roku w związku z naruszeniami przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stwierdzonymi w czasie kontroli inspektorzy wydali 232,3 tys. decyzji. Do kontrolowanych podmiotów skierowano prawie 43,8 tys. wystąpień zawierających łącznie 246,7 tys. wniosków o usunięcie nieprawidłowości. Inspektorzy wydali również 14,3 tys. poleceń ustnych w sprawach, które zostały usunięte w czasie kontroli lub niezwłocznie po jej zakończeniu.

Duży niepokój budzą ujawnione w ubiegłym roku nieprawidłowości w zakresie wypłat wynagrodzeń, a także innych świadczeń ze stosunku pracy. Inspektorzy pracy wydali aż 6 tys. decyzji płacowych na łączną kwotę ponad 214 mln zł. 52,4 tys. pracowników odzyskało zaległe wynagrodzenia i inne należności ze stosunku pracy na łączną kwotę 158,8 mln zł. Wobec 4,2 tys. osób będących stronami umów cywilnoprawnych wyegzekwowano świadczenia należne z tytułu naruszenia przepisów dotyczących minimalnej stawki godzinowej.

Inspektorzy pracy w decyzjach płacowych nakazali wypłatę zaległych wynagrodzeń na kwotę 214 mln zł (z czego zrealizowanych zostało 97 mln). Ponadto w wyniku skierowanych przez inspektorów wniosków w wystąpieniach oraz poleceń wypłacono pracownikom 54 mln zł. Odpowiednio 36,6 mln zł w wyniku wniosków w wystąpieniach oraz 17,5 mln zł w poleceniach. Można zatem założyć, że w wyniku działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2024 ujawniono niewypłacone a należne wynagrodzenia na łączną kwotę około 268 mln zł.

– Przypominam, że jednym z podstawowych obowiązków każdego pracodawcy jest terminowe, a także prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia. W 2024 r. inspektorzy pracy stwierdzili naruszenia przepisów Kodeksu pracy regulujących kwestie wynagrodzeniowe podczas 15,3 tys. kontroli, w 14,1 tys. podmiotach. Nieprawidłowości stwierdzono w co czwartej kontroli – poinformował szef Państwowej Inspekcji Pracy.

Działania inspektorów pracy doprowadziły między innymi do:

• zawarcia umowy o pracę przez 2,7 tys. osób pracujących wcześniej bez umowy, a 9,1 tys. osobom skorygowano umowy zawierające postanowienia niezgodne z prawem;
• zawarcia umowy o pracę z 3,2 tys. osobami, które wcześniej wykonywały pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej w warunkach charakterystycznych dla umowy o pracę.

– Duża część przeprowadzonych kontroli była następstwem skarg pracowników kierowanych do Państwowej Inspekcji Pracy. To ważny sygnał zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Poszkodowani pracownicy zyskują świadomość, że państwo czuwa, a pracodawcy dostają sygnał, że nie mogą czuć się bezkarni w przypadku łamania prawa pracy – podkreśla Marcin Stanecki.

Rozpatrywanie i załatwianie skarg jest jednym z najistotniejszych zadań Państwowej Inspekcji Pracy. W 2024 r. do urzędu wpłynęło 43,9 tys. skarg, w których skarżący wskazali 78,6 tys. problemów.

W 2024 roku inspektorzy pracy przeprowadzili prawie 21,5 tys. kontroli w związku ze skargami. To 34,7% wszystkich kontroli. Skargi najczęściej dotyczyły niewypłacania wynagrodzeń oraz problemów ze stosunkiem pracy. W wyniku kontroli przeprowadzonych w następstwie skarg dotyczących ww. problematyki inspektorzy pracy wyegzekwowali ponad 83 mln zł na rzecz skarżących.

Czytaj także: Dwa dni pełne wiedzy i inspiracji. Relacja z drugiej edycji konferencji „Kobiety w BHP”