Pracodawca musi wyznaczyć pracowników do udzielania pierwszej pomocy
Nie można wykluczyć, że nawet przy zachowaniu najwyższych standardów, w procesie wykonywania pracy dojdzie do zdarzenia, które będzie wymagało udzielenia pierwszej pomocy. Dlatego też na pracodawcy spoczywa obowiązek wyznaczenia pracowników do jej udzielania. Liczba pracowników, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń.

Czytaj także: Bezpieczeństwo i higiena pracy w okresie zimowym
Pracodawca musi chronić zdrowie i życie pracowników, zapewniając bezpieczne warunki pracy i wykorzystując osiągnięcia nauki i techniki. W szczególności spoczywają na nim obowiązki związane z organizowaniem pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki oraz zapewnieniem przestrzegania w zakładzie przepisów i zasad bhp. Nie można jednak wykluczyć, że nawet przy zachowaniu najwyższych standardów, w procesie wykonywania pracy dojdzie do zdarzenia, które będzie wymagało udzielenia pracownikowi pierwszej pomocy.
Pierwsza pomoc – pracodawca musi ją zapewnić
Zgodnie z art. 209 kodeksu pracy pracodawca musi zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach. Ponadto powinien wyznaczyć pracowników, których zadaniem będzie udzielanie takiej pomocy. Pracodawca powinien zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi. Dotyczy to w szczególności służb udzielających pierwszej pomocy w nagłych wypadkach.Obejmuje także ratownictwo medyczne oraz ochronę przeciwpożarową. Działania te powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń. Natomiast liczba pracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń. Artykuł 209 par. 4 Kodeksu pracy przewiduje szczególne rozwiązanie dla określonych pracodawców. Dotyczy ono przypadków zatrudniania wyłącznie pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych. W takiej sytuacji działania związane z udzielaniem pierwszej pomocy może wykonywać sam pracodawca.
Informacja o wyznaczonych pracownikach
Ponadto przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę szereg obowiązków informacyjnych. Zgodnie z art. 207 par. 1 kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników.
Na pracodawcy spoczywa także obowiązek informowania o działaniach ochronnych i zapobiegawczych oraz o wyznaczonych pracownikach pierwszej pomocy. W myśl art. 207 par. 2 kodeksu pracy informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy obejmuje imię i nazwisko, miejsce wykonywania pracy oraz numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej.
Rozporządzenie precyzuje obowiązki pracodawcy
Obowiązki pracodawcy w zakresie pierwszej pomocy doprecyzowano w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. Akt ten określa ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z par. 44 ust. 1 rozporządzenia pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. W szczególności pracodawca powinien zapewnić apteczki w poszczególnych wydziałach zakładu pracy. Powinien także zorganizować punkty pierwszej pomocy w wydziałach o podwyższonym ryzyku wypadków. Dotyczy to prac powodujących duże zagrożenie lub związanych z wydzielaniem par, gazów albo pyłów. Chodzi zwłaszcza o substancje sklasyfikowane jako stwarzające ostre zagrożenie toksyczne.
Trzeba uwzględnić występujące zagrożenia
Paragraf 44 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń. Obsługa apteczek na każdej zmianie powinna być powierzana wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy. Ponadto w punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach należy wywiesić instrukcje oraz listy przeszkolonych pracowników. Przepisy rozporządzenia wymagają też, żeby punkty pierwszej pomocy i miejsca usytuowania apteczek były odpowiednio oznakowane, zgodnie z Polską Normą (zielony krzyż na białym tle), i łatwo dostępne.
