Zakłady dużego i zwiększonego ryzyka. Dyrektywa Seveso III

Jak doszło do powstania Dyrektywy Seveso?

O potrzebie ochrony środowiska mówiło się już pod koniec lat 60. 26 maja 1969 r. na sesji Zgromadzenia Ogólnego S. U Thant – sekretarz ONZ – przedstawił raport „Problemy ludzkiego środowiska”. Dokument ten po raz pierwszy w historii prezentował opinii publicznej dane wskazujące na zniszczenie środowiska naturalnego i jego niekorzystne konsekwencje.

Dopiero ciąg głośnych awarii w przemyśle, m.in. eksplozja w fabryce herbicydów i pestycydów w miejscowości Seveso, skłonił do opracowania i przyjęcia 24 czerwca 1982 r. przez Wspólnotę Europejską Dyrektywy 82/501/EWG w sprawie niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z niektórymi rodzajami działalności przemysłowej, znanej również jako Dyrektywa Seveso. Dyrektywa Seveso I miała na celu harmonizację ustawodawstwa państw członkowskich dotyczącego poważnych wypadków chemicznych. Jego głównym celem było zapobieganie poważnym awariom z udziałem substancji niebezpiecznych oraz ograniczenie możliwych skutków takich awarii dla zdrowia ludzkiego i środowiska.

Zmiany w Dyrektywie Seveso

Kolejne incydenty związane z poważnymi awariami na świecie doprowadziły do zmian w Dyrektywie Seveso. 9 grudnia 1996 r. została ostatecznie przyjęta Dyrektywa 96/82/WE – Seveso II w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi. Seveso II wprowadziła między innymi system klasyfikacji substancji niebezpiecznych (toksycznych, łatwopalnych/wybuchowych i niebezpiecznych dla środowiska) oraz określiła ilości progowe dla niektórych typów, kategorii i grup takich substancji. Dyrektywa Seveso II została oparta na innowacyjnych koncepcjach, wprowadziła nowy system zarządzania bezpieczeństwem, chroniący przed niebezpiecznymi awariami oraz system ich kontrolowania. W dyrektywie dokładnie przedstawiono obowiązki prowadzącego zakład z niebezpiecznymi substancjami oraz kompetencje władz publicznych każdego z krajów Unii Europejskiej.

Aktualnie obowiązująca Dyrektywa 2012/18/UE, zwana również Dyrektywą Seveso III, została przyjęta przez Parlament Europejski 4 lipca 2012 r. Głównym celem jej wprowadzenia jest podniesienie poziomu ochrony przed wypadkami w sektorze zakładów stosujących substancje niebezpieczne. Ponadto w dyrektywie wprowadzono zmiany w klasyfikacji substancji niebezpiecznych, które są spójne z obecnie obowiązującym na terenie Unii Europejskiej Globalnym Zharmonizowanym Systemem Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów (rozporządzenie CLP).

Zmiany w Dyrektywie Seveso III

Zmiany w Dyrektywie Seveso III dotyczą:

• lepszego dostępu obywateli do informacji o zagrożeniach wynikających z działalności zakładów oraz zasad postępowania na wypadek wystąpienia zdarzenia awaryjnego,
• efektywniejszego udziału zainteresowanej społeczności w tworzeniu planów zagospodarowania przestrzennego związanych z zakładami sevesowskimi,
• zagwarantowaniu społeczeństwu narzędzi prawnych służących egzekwowaniu dostępu do informacji,
• sprecyzowania bardziej rygorystycznych przepisów w zakresie kontroli zakładów podlegających Dyrektywie Seveso III w celu zapewnienia lepszego przestrzegania w nich zasad bezpieczeństwa.

Przepisy UE w Polsce

Wejście Polski do Unii Europejskiej wiązało się m.in. z implementacją do prawa polskiego Dyrektywy Seveso II, a obecnie Seveso III. Treść wdrożono do tytułu IV Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., nr 62, poz. 627), a treść jej załączników do odpowiednich aktów wykonawczych. Przepisy Dyrektywy Seveso III nie mają zastosowania m.in. do: instalacji i urządzeń podległych MON, transportu drogowego, kolejowego, morskiego i powietrznego, składowisk odpadów, zagrożeń spowodowanych promieniowaniem jonizującym generowanym przez substancje, wydobywania kopalin, transportu niebezpiecznych substancji rurociągami.

Galeria