Jak rozpoznać chorobę zawodową?

Data publikacji: 08.12.2025 r.

Prawo

Nie każde schorzenie powstałe w okresie zatrudnienia można uznać za chorobę zawodową. Aby uzyskać takie orzeczenie, trzeba spełnić przesłanki określone w Kodeksie pracy. Co istotne, należy przy tym wykazać związek przyczynowy między warunkami pracy a pogorszeniem stanu zdrowia. Jakie kryteria muszą zostać spełnione i kto jest uprawniony do zgłoszenia podejrzenia choroby? Ponadto wyjaśniamy, jaka rola w tym procesie przypada Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wyjaśniamy procedury i podstawy prawne.

Czytaj także: Rzetelna ocena ryzyka: klucz do przeciwdziałania nowym zagrożeniom technologicznym w pracy

Za chorobę zawodową, zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy, uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wykaz chorób zawodowych jest załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Plik do pobrania można znaleźć w sekcji „Materiały”.

Jak rozpoznać chorobę zawodową u pracownika lub byłego pracownika?

Zgodnie z art. 235² Kodeksu pracy, może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może dokonać:

pracodawca,
lekarz podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej,
pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną,
były pracownik zgłasza podejrzenie choroby zawodowej bezpośrednio do poniżej wymienionych organów.

Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się:

właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,
właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Ich właściwość ustala się zazwyczaj według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana. Natomiast w sytuacji, gdy dokumentacja narażenia gromadzona jest w siedzibie pracodawcy, decyduje adres tej siedziby.

Formularz zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej można znaleźć w zakładce „Materiały”.

Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie.