Wzmacniamy Państwową Inspekcję Pracy – reforma wejdzie w życie

To już pewne! Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe narzędzia do walki ze śmieciowym zatrudnieniem. Przygotowana w Ministerstwie Pracy ustawa o reformie PIP została dzisiaj podpisana przez Prezydenta.

Czytaj także: Wypadek w ZG Sobieski. Upadek pracownicy z wysokości

Celem ustawy jest przede wszystkim walka z wypychaniem pracowników na pozorne umowy cywilnoprawne. W ten sposób nowe przepisy mają ukrócić praktykę pozbawiania ich należnych praw pracowniczych. Taka zmiana przywróci standardy zatrudnienia wszędzie tam, gdzie relacja między stronami wykazuje cechy stosunku pracy. Ustawa nie zmienia Kodeksu Pracy, lecz wprowadza narzędzia do skutecznego egzekwowania obowiązującego już prawa. 

Reforma będzie też chronić uczciwych przedsiębiorców przed nieuczciwą konkurencją, która przez lata budowała swoją przewagę kosztem pracowników.  

To przede wszystkim dobra wiadomość dla milionów polskich pracowników — dla tych, którzy czekają na to, aż państwo w końcu stanie po ich stronie. Na to, aż państwo uchroni ich przed krzywdą, jaką jest wypychanie ich na śmieciowe zatrudnienie, na samozatrudnienie, na fikcyjne samozatrudnienie. To dobry sygnał, że państwo staje po stronie pracownika

— komentuje ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. 

Decyzja przekształcająca nieprawidłowo zawarte umowy  

Najważniejszym założeniem ustawy jest nadanie okręgowym inspektorom pracy nowych uprawnień. Będą oni mogli wydawać decyzje przekształcające nieprawidłowo zawarte umowy cywilnoprawne. Dotyczy to między innymi zmiany umowy zlecenia w umowę o pracę. Takie rozwiązanie zapewni pracownikom pełną ochronę prawną. Nie będzie to jednak jednoosobowa decyzja inspektora, lecz odpowiednio zaprojektowany, wieloetapowy proces chroniący wszystkie strony.  

W przypadku wykrycia nieprawidłowości, w pierwszej kolejności PIP wydawać będzie polecenia usunięcia naruszeń. Dopiero w przypadku, kiedy nie zostanie ono wykonane, inspektor PIP będzie mógł złożyć wniosek do Okręgowego Inspektora Pracy o wydanie decyzji przekształcającej nieprawidłowo zawartą umowę w umowę o pracę.  

Zarówno pracodawca, jak i pracownik będą mogli odwołać się od tej decyzji do sądu pracy, co wstrzyma jej wykonanie do momentu wydania orzeczenia.  

Co ważne, na czas trwania postępowania sądowego przewidziano możliwość udzielenia zabezpieczenia roszczenia. W okresie objętym zabezpieczeniem strony mogą zmienić, wypowiedzieć lub rozwiązać umowę wyłącznie na zasadach prawa pracy. Oznacza to, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu pracodawca nie może pozbawić osoby objętej zabezpieczeniem ochrony tylko dlatego, że formalnie zawarła umowę cywilnoprawną. W razie wypowiedzenia lub rozwiązania umowy przysługują jej środki ochrony sądowej przewidziane w prawie pracy. 

Co jeszcze? 

Ustawa wprowadza także rozwiązania takie jak: 

• wprowadzenie procedury interpretacji indywidualnej – pracodawca będzie mógł wystąpić do PIP z wnioskiem o sprawdzenie czy sposób, w jaki zatrudnia swoich pracowników jest zgodny z prawem, a jeżeli nie – jak doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem; 
• umożliwienie wymiany danych pomiędzy PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Krajową Administracją Skarbową (KAS) aby usprawnić kontrole;  
• wprowadzenie możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli; 
• wprowadzenie obowiązku sporządzania przez PIP rocznych i wieloletnich planów działań dla kontroli celowych na podstawie analizy ryzyka; 
• co najmniej dwukrotne zwiększenie maksymalnej wysokości grzywny, jaką PIP może nałożyć w postępowaniu mandatowym. 

Może Cię również zainteresować: Pracujący rodzice a elastyczna praca. Poznaj nowe przepisy

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej