Ochrona radiologiczna współcześnie. Ochrona pracowników medycznych i pacjentów

Testy dzienne

Testy podstawowe należy wykonywać regularnie, a wyniki odnotowywać w odpowiednim formularzu kontrolnym. Takie testy dzienne powinny obejmować:

• kontrolę temperatury wywoływarki i warunków oceny zdjęć rentgenowskich (ocena negatoskopu),
• czyszczenie podajnika błon wywoływarki, samej wywoływarki i blatu stołów ciemni,
• rozgrzanie lampy RTG oraz sprawdzenie procesu obróbki fotochemicznej (kontrola sensytometryczna).

Testy tygodniowe

Testy podstawowe tygodniowe to:

• kontrola warunków przechowywania materiałów światłoczułych i warunków klimatycznych,
• czyszczenie zestawu górnych wałków wywoływarki, pojemników na chemikalia, powierzchni roboczych w pracowni i zewnętrznych elementów aparatów RTG,
• ocena jakości zdjęć mammograficznych.

Testy miesięczne

Testy miesięczne obejmują:

• sprawdzenie przewodów wysokiego napięcia,
• kontrolę powtarzalności ekspozycji,
• czyszczenie dolnych wałków wywoływarki,
• czyszczenie i konserwację kaset,
• test na kolimację i osiowość wiązki promieniowania oraz analizę zdjęć odrzuconych.

Testy kwartalne

Testy kwartalne to:

• ocena kratki przeciwrozproszeniowej.

Testy półroczne

Testy półroczne:

• kontrola przylegania błona – folia,
• ocena systemu AEC (Automatycznej Kontroli Ekspozycji, ang. Automatic Exposure Control) oraz ocena zniekształceń obrazu toru wizyjnego – fluoroskopia.

Testy roczne

Testy roczne:

• badanie światłoszczelności ciemni, oświetlenia ochronnego,
• kontrola stopnia wzmocnienia folii.

Kiedy należy przeprowadzać testy specjalistyczne?

Testy specjalistyczne należy przeprowadzać zaraz po zamontowaniu aparatu RTG, kiedy elementy aparatu są nowe i sprawne, a parametry optymalnie wyregulowane przez autoryzowany serwis. Wyniki stanowią wzorzec następnych kontroli, przy czym roczna ocena wykonywana jest przez audytora zewnętrznego i obejmuje kontrolę:

• mechanicznego i mechaniczno-elektrycznego działania elementów aparatu RTG,
• wiązki promieniowania X (zgodności krawędzi pola świetlnego i pola wiązki promieniowania, osiowości wiązki promieniowania),
• podstawy ochrony radiologicznej,
• lampy i generatora,
• poprawności działania systemu AEC (ang. automatic exposure control, automatycznej kontroli ekspozycji),
• powstawania obrazu (prawidłowego działania kratki przeciwrozproszeniowej, kaset, błon, procesu obróbki chemicznej, negatoskopu oraz ciemni),
• poprawności prowadzenia testów podstawowych,
• bezpieczeństwa i ochrony radiologicznej.

Podsumowując, współczesna ochrona radiologiczna powinna być oparta na:

• licencjonowaniu i nadzorze – co oznacza, że nabywanie, posiadanie, użytkowanie i usuwanie substancji promieniotwórczych (źródeł promieniowania jonizującego) jest dozwolone tylko w ściśle określonych celach, w miejscach odpowiednio do tego zabezpieczonych i wyłącznie przez osoby do tego upoważnione,
• ograniczaniu dawek, czyli wykorzystaniu źródeł promieniowania jonizującego tylko w przypadkach uzasadnionych,
• optymalizacji ochrony przed promieniowaniem i przestrzeganiem przepisów dotyczących dawek granicznych.

Galeria