Rzetelna ocena ryzyka: klucz do przeciwdziałania nowym zagrożeniom technologicznym w pracy
W dobie cyfryzacji, ocena ryzyka BHP jest kluczowa, gdy integrujemy roboty i systemy AI. Pracodawcy muszą proaktywnie i regularnie przeglądać środki bezpieczeństwa. Należy też uwzględnić zmienny charakter zagrożeń psychospołecznych. Skuteczne zarządzanie polega na systemowym stosowaniu hierarchii środków kontroli. To wymaga również pełnego zaangażowania pracowników w proces oceny.

Czytaj także: Podsumowanie kontroli produktów biobójczych
Przeciwdziałanie nowym i pojawiającym się zagrożeniom poprzez rzetelną ocenę ryzyka
Integracja nowych technologii w miejscu pracy wymaga dokładnej oceny ryzyka BHP, przy pełnym udziale pracowników. Wykracza to poza ocenę fizycznego miejsca pracy i sprzętu, takiego jak elektronika noszona, roboty i maszyny, a także uwzględnia ryzyko związane z procesami cyfrowymi, w tym AM, inteligentnymi systemami monitorowania i automatyzacją.
Zarządzanie ryzykiem obejmuje identyfikację potencjalnych zagrożeń, ocenę prawdopodobieństwa i dotkliwości powiązanego ryzyka oraz określenie odpowiednich środków kontroli w celu ich złagodzenia, zgodnie z hierarchią środków zarządzania ryzykiem. Ocena ta musi uwzględniać złożoność pojawiających się technologii, ponieważ systemy algorytmiczne i automatyzacja stanowią poważne wyzwanie ze względu na swój zmienny charakter. Ocena ryzyka powinna koncentrować się nie tylko na technologiach bezpośrednio związanych z pracą lub procesami produkcyjnymi, ale także na tych zaprojektowanych w celu poprawy BHP, ponieważ mogą one niezamierzenie wprowadzać nowe zagrożenia, zwłaszcza psychospołeczne.
Zastosowanie hierarchii środków zarządzania ryzykiem
-
Hierarchia środków zarządzania ryzykiem jest podstawą zarządzania i ograniczania zagrożeń w miejscu pracy. Umożliwia ona systemowe podejście do wyboru najskuteczniejszych środków i jest szczególnie istotna w przypadku tak różnorodnych zagrożeń związanych z cyfryzacją. Hierarchia obejmuje następujące poziomy, w kolejności skuteczności:
-
Eliminacja: Fizyczne usunięcie zagrożenia. Na przykład rezygnacja z wdrożenia technologii,
która wiąże się ze znacznym ryzykiem.
- Zastępstwo: Wyeliminowanie zagrożenia poprzez wdrożenie mniej niebezpiecznej
alternatywy. Może to oznaczać zastosowanie innej technologii, która pozwala osiągnąć
ten sam cel przy mniejszym ryzyku.
- Kontrola inżynieryjna: Odizolowanie pracowników od zagrożenia poprzez
zaprojektowanie lub modyfikację sprzętu lub procesów. Przykłady obejmują instalację
zabezpieczeń lub automatycznych systemów odcinających.
- Kontrole administracyjne: Zmiana sposobu pracy poprzez wdrożenie zasad, procedur
i praktyk, które zmniejszają narażenie na zagrożenia. Obejmuje to szkolenie, planowanie
i nadzór. Przykładem może być ograniczenie czasu korzystania przez pracownika z zestawu
VR w ciągu dnia w celu zmniejszenia ryzyka negatywnego wpływu na ergonomię
i zmęczenie oczu.
- Środki ochrony indywidualnej: Zapewnienie sprzętu chroniącego pracowników przed
ryzykiem szczątkowym. Choć niezbędne, środki ochrony indywidualnej są uważane za
najmniej skuteczną formę zarządzania ryzykiem i ostateczność, tylko jeśli inne możliwości
nie są wykonalne.
Pracodawcy powinni priorytetowo traktować środki wyższego szczebla i stosować ŚOI jako środek uzupełniający, gdy nie można w inny sposób ograniczyć ryzyka. Ze względu na szeroki wachlarz technologii powiązanych ze sztuczną inteligencją i cyfryzacją, zastosowanie hierarchii środków zarządzania ryzykiem może się różnić, pociągając za sobą konieczność opracowania rozwiązań dostosowanych do indywidualnych uwarunkowań.
Konieczność ciągłego przeglądu i dostosowywania środków zapobiegawczych
Wraz ze zmianami technologicznymi zmieniają się także zagrożenia w miejscu pracy. Aktualizacje oprogramowania, modernizacje systemów lub zmiany w procesach pracy mogą wprowadzać nieprzewidziane zagrożenia, co powoduje konieczność ciągłego przeglądu i dostosowywania środków zapobiegawczych w zakresie BHP. Aby proaktywnie przeciwdziałać tym zagrożeniom, pracodawcy powinni przeprowadzać oceny ryzyka regularnie i za każdym razem, gdy planowane jest wprowadzenie nowej technologii. Takie podejście umożliwia przedsiębiorstwom szybką identyfikację i wdrożenie odpowiednich środków zapobiegawczych, zapewniając bezpieczniejsze przejście do cyfrowego środowiska pracy. Bycie na bieżąco z postępem technologicznym i zmianami regulacyjnymi, a także zbieranie informacji zwrotnych od pracowników dodatkowo zwiększa zdolność do skutecznego wykrywania i reagowania na pojawiające się zagrożenia.
Rola narzędzi cyfrowych i nadzoru ludzkiego w ocenie ryzyka
Technologie cyfrowe mogą usprawnić proces oceny ryzyka, dostarczając dane w czasie rzeczywistym, symulacje i analizy predykcyjne. Cyfrowe narzędzia oceny ryzyka, takie jak systemy wykrywania zagrożeń oparte na sztucznej inteligencji, czujniki noszone i zaawansowane platformy analizy danych, mogą pomóc w przewidywaniu potencjalnych zagrożeń. Jednakże, chociaż te narzędzia cyfrowe oferują cenne informacje, nie powinny zastępować ludzkiego nadzoru. Niezbędne jest połączenie oceny technologicznej z oceną ekspercką, konsultacjami z pracownikami i zrozumieniem kontekstu w celu zapewnienia kompleksowej i dokładnej oceny ryzyka. Poleganie wyłącznie na ocenach cyfrowych może prowadzić do powstania martwych punktów, szczególnie w odniesieniu do zagrożeń psychospołecznych i szerszego wpływu zmian technologicznych na organizację pracy. Łącząc wiedzę specjalistyczną i narzędzia cyfrowe w ocenach ryzyka BHP, miejsca pracy mogą przyjąć zrównoważone, proaktywne podejście do zarządzania ryzykiem związanym z nowymi technologiami.
Co ważne, pracodawcy powinni aktywnie angażować pracowników i ich przedstawicieli w proces oceny ryzyka. Ich spostrzeżenia i doświadczenia są nieocenione w identyfikowaniu zagrożeń, które mogą nie być od razu widoczne, szczególnie tych związanych z czynnikami psychospołecznymi i organizacją pracy. Informacje zwrotne od pracowników zapewniają, że ocena ryzyka jest zarówno kompleksowa, jak i istotna dla osób bezpośrednio dotkniętych zmianami technologicznymi. Takie partycypacyjne podejście sprzyja również poczuciu odpowiedzialności i współpracy, prowadząc do skuteczniejszego wdrażania środków zapobiegawczych.
Może Cię również zainteresować: Bezpieczeństwo pracy w niskich temperaturach – cz. I
