Wpływ cyfryzacji na zmiany w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy

Bezzałogowe statki powietrzne (BSP), takie jak drony, mogą być wykorzystywane do autonomicznego wykonywania operacji w obszarach, w których interwencja człowieka jest niebezpieczna, trudna, kosztowna lub wysoce fizycznie wymagająca. Do przykładowych zastosowań BSP można zaliczyć pomoc w nagłych wypadkach, zbieranie danych i wykonywanie zadań niebezpiecznych dla ludzi, takich jak prace na wysokości lub w ekstremalnych środowiskach, także niebezpiecznych lub toksycznych. W rolnictwie drony są coraz częściej wykorzystywane do rozpylania pestycydów, zmniejszając narażenie ludzi na szkodliwe chemikalia mogące powodować nowotwory, zatrucia i uszkodzenia neurologiczne. Na przykład, w Chinach drony zostały szeroko wdrożone do rozpylania pestycydów i w 2021 r. przeprowadziły ponad 200 000 operacji. Skuteczne szkolenie operatorów dronów ma jednak kluczowe znaczenie dla zapobiegania zagrożeniom, na które narażeni są pracownicy i środowisko.

Minimalizowanie przeciążeń fizycznych

Systemy zrobotyzowane są coraz częściej wykorzystywane do ograniczania powtarzalnych lub uciążliwych zadań w różnych sektorach. Technologie te pomagają złagodzić narażenie na działanie dużych sił, niewygodnych pozycji i powtarzalnych ruchów, które są kluczowymi czynnikami związanymi z zaburzeniami układu mięśniowo-szkieletowego. Przejmując powtarzalne, manualne i niestymulujące umysłowo zadania, roboty pozwalają pracownikom skupić swoją energię na bardziej strategicznych i kreatywnych aspektach pracy.

Egzoszkielety to roboty przeznaczone do noszenia na ciele, wykorzystywane do korygowania, wspomagania oraz zwiększania zakresów postawy, ruchu lub aktywności fizycznej użytkownika w zadaniach wymagających pracy ręcznej lub wysiłku fizycznego. Są one coraz częściej wykorzystywane w branżach takich jak budownictwo, produkcja, rolnictwo i opieka zdrowotna. Badania pokazują, że podczas wykonywania zadań wymagających przenoszenia materiałów, egzoszkielety znacznie zmniejszają aktywność i obciążenie mięśni, szczególnie pleców i nóg. Wykazano, między innymi, że egzoszkielety zmniejszają aktywność mięśni pleców nawet o 53%, a obciążenie nóg o 63%. Zmniejsza to ryzyko urazów i przyczynia się do długoterminowych oszczędności w opiece zdrowotnej i produktywności. Poprzez minimalizowanie wysiłku fizycznego i zmęczenia, egzoszkielety mogą również łagodzić stres i poprawiać ogólne samopoczucie psychiczne.

Ograniczenie powtarzalnych i monotonnych zadań

Automatyzację można wykorzystać do wykonywania powtarzalnych i monotonnych prac biurowych lub administracyjnych, takich jak wypełnianie formularzy oraz przetwarzanie wniosków i dokumentów prawnych. Dla przykładu, wykorzystywane w obsłudze klienta chatboty i wirtualni asystenci SI mogą odpowiadać nawet na złożone zapytania, tym samym zmniejszając obciążenie pracą personelu. Niedawno przeprowadzone badanie wykazało, że sztuczna inteligencja może pomóc zautomatyzować około 84% powtarzalnych transakcji w 400 usługach rządowych w Wielkiej Brytanii.

Zastosowanie w ochronie zdrowia i edukacji

W ochronie zdrowia „społeczne” lub interaktywne roboty zmniejszają obciążenie pracą poprzez zbieranie parametrów życiowych i danych pacjenta, pozwalając specjalistom skupić się na złożonych zadaniach i opiece nad pacjentem. Także w szkolnictwie można wykorzystywać roboty, np. do oceniania zadań, śledzenia obecności i planowania spotkań, dzięki czemu nauczyciele mogą skupić się na nauczaniu na wyższym poziomie, zapominając o tzw. papierkowej robocie.

Redukcja stresu i obciążenia pracą

Wdrożenie SI pozwala zwolnić pracowników z konieczności planowania i wykonywania niektórych zadań, a czasem również zmniejsza potrzebę przewidywania przebiegu procesów lub poświęcania energii na monitorowanie swojego bezpieczeństwa. Badanie przeprowadzone wśród 34 000 pracowników w 18 krajach wykazało, że 64% badanych zgodziło się ze stwierdzeniem, że automatyzacja pomogła zmniejszyć zarówno ich obciążenie pracą, jak i stres, a w przypadku tych pracowników, którzy cieszyli się miejscami pracy o niskim poziomie stresu, 72% przypisało to częściowo dostępowi do narzędzi i technologii umożliwiających produktywną pracę.

Według niektórych pracowników, automatyzacja i sztuczna inteligencja mogą sprawić, że praca nabierze dla nich większego znaczenia. Wśród powodów wymieniane są np.: usprawnienie uczenia się osób, wspieranie podnoszenia kwalifikacji i rozwoju oraz umożliwienie pracownikom większej kontroli i autonomii dzięki lepszemu dostępowi do informacji. Istnieje tendencja do zwiększania kontroli nad pracą, gdy wdrażane są systemy autonomiczne. Wynika to z faktu, że zwiększają one zdolność pracowników do przeznaczania czasu na inne zadania. W przypadku niektórych pracowników automatyzacja zadań może przenieść ich na wyższe, nadzorcze stanowiska o większym wpływie na podejmowanie decyzji. Według badań, 92% ankietowanych pracowników umysłowych zgodziło się ze stwierdzeniem, że automatyzacja poprawiła jakość ich pracy.

Może Cię także zainteresować: Kluczowe wyzwania w obszarze BHP

Źródło: CIOP