Bezpieczny start w pracy – co powinien wiedzieć młody pracownik

Okręgowy Inspektorat Pracy w Katowicach przypomina, jak ważne jest podejmowanie pracy zgodnie z przepisami i w bezpiecznych warunkach. W okresie letnim wielu młodych ludzi rozpoczyna swoją pierwszą pracę – często sezonową lub dorywczą. To dobry moment, by poznać podstawowe informacje dotyczące form zatrudnienia oraz związanych z nimi praw i obowiązków.

Może Cię również zainteresować: Wewnętrzny awans vs. rekrutacja zewnętrzna – którą drogę wybrać?

Zatrudnienie pracownicze a cywilnoprawne – kluczowe różnice

Zgodnie z przepisami, wyróżniamy dwa główne typy zatrudnienia:

• Zatrudnienie pracownicze – oparte na umowie o pracę (na okres próbny, na czas określony lub nieokreślony). Reguluje je Kodeks pracy i inne przepisy prawa pracy. Zatrudniony na tej podstawie pracownik podlega szczególnej ochronie, m.in. w zakresie czasu pracy, wynagrodzenia, urlopów i bezpieczeństwa.
• Zatrudnienie niepracownicze – oparte na umowach cywilnoprawnych (np. umowa zlecenia, umowa o dzieło, umowa o świadczenie usług). W tym przypadku relację między stronami reguluje Kodeks cywilny. Umowy te nie zapewniają takiej samej ochrony jak umowa o pracę – np. nie przysługuje urlop wypoczynkowy czy ochrona przed rozwiązaniem umowy bez uzasadnienia.

Kiedy staję się pracownikiem?

Osoba, która podpisała umowę o pracę, staje się pracownikiem z dniem wskazanym w tej umowie jako dzień rozpoczęcia pracy – nawet jeśli dokument został podpisany wcześniej. Warto pamiętać, że forma pisemna umowy powinna zostać zachowana przed rozpoczęciem pracy.

W przypadku umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia czy umowa o dzieło, nie nawiązuje się stosunku pracy. Oznacza to, że nie wszystkie uprawnienia wynikające z prawa pracy będą miały zastosowanie – a obowiązki stron reguluje jedynie treść zawartej umowy oraz przepisy prawa cywilnego.

Dlaczego warto znać swoje prawa?

Podejmowanie pracy bez znajomości podstawowych przepisów może prowadzić do niekorzystnych i niebezpiecznych sytuacji. Młodzi ludzie często nie są świadomi swoich praw. A to właśnie oni są szczególnie narażeni na nielegalne lub nieuczciwe praktyki zatrudniania. Znajomość różnic między formami zatrudnienia oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy pozwala na świadome i odpowiedzialne rozpoczęcie życia zawodowego.

Źródło: Okręgowy Inspektorat Pracy w Katowicach

Może Cię również zainteresować: Prawidłowość powierzania prac sezonowych w rolnictwie