Zarządzanie cyfryzacją i BHP w miejscu pracy

Skuteczne działania w miejscu pracy, prowadzone przy aktywnym udziale pracowników, mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa. Dzięki nim projektowanie i wdrażanie nowych technologii w miejscach pracy realnie przyczynia się do poprawy warunków BHP. Ponieważ nowe technologie zmieniają charakter pracy, miejsca pracy muszą wdrażać ukierunkowane działania, aby sprostać pojawiającym się zagrożeniom. Należy starannie dostosować te działania do konkretnych potrzeb pracowników i wyzwań związanych z postępem technologicznym. Przyjmując proaktywne strategie, firmy mają pewność, że technologia wzmacnia, a nie zagraża bezpieczeństwu i dobremu samopoczuciu pracowników

Czytaj również: Pokolenie Z bardziej niż inne ceni work–life balance. Jego atutem są wysokie kompetencje cyfrowe

Na poziomie miejsca pracy cyfryzacja może wprowadzić znaczące zmiany, takie jak te związane z automatyzacją lub cyfrowym monitorowaniem. Maksymalizacja możliwości oraz sprostanie wyzwaniom wymaga podejścia opartego na współpracy między organizacjami i pracownikami. Organizacje powinny aktywnie angażować pracowników oraz ich przedstawicieli w opracowywanie działań i skutecznych rozwiązań. Organizacje powinny angażować pracowników na każdym etapie wdrażania nowej technologii, w tym przy jej wyborze, definiowaniu roli i celu, wprowadzaniu oraz bieżącym przeglądzie. Dzięki dialogowi i współpracy pracownicy oraz pracodawcy mogą wspólnie opracowywać strategie bezpiecznego korzystania z technologii cyfrowych. Takie działania pomagają zapewnić, że postępy technologiczne wspierają zdrowie i bezpieczeństwo wszystkich pracowników w miejscu pracy.

Dlatego też ustanowienie skutecznych systemów zarządzania BHP ma zasadnicze znaczenie dla proaktywnego przeciwdziałania zagrożeniom związanym z wprowadzeniem cyfryzacji i sztucznej inteligencji.

Wdrożenie kompleksowego systemu zarządzania BHP

Ponieważ organizacje integrują narzędzia cyfrowe, sztuczną inteligencję i automatyzację, konieczne jest rozbudowane zarządzanie BHP. Taki system gwarantuje, że bezpieczeństwo i zdrowie pracowników są traktowane priorytetowo. Jednocześnie umożliwia dostosowanie się do postępu technologicznego bez utraty standardów ochrony pracy. Na każdym etapie wdrażania należy konsultować się z pracownikami i ich przedstawicielami. Zgodnie z wytycznymi MOP: Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy (2001), model systemu zarządzania BHP powinien obejmować następujące elementy:

• Polityki: Sformułowanie jasnej polityki BHP, która odzwierciedla zaangażowanie organizacji w bezpieczeństwo i zdrowie, w tym w kontekście integracji nowych technologii i wprowadzania nowych procesów. Strony powinny uzgodnić to w ramach trójstronnego procesu, zgodnie z postanowieniami Konwencji nr 155.
• Organizacja: Określenie ról i obowiązków w odniesieniu do BHP, zapewnienie zaangażowania kierownictwa oraz promowanie aktywnego udziału pracowników i konsultacji z nimi, w szczególności w odniesieniu do integracji nowych technologii i związanych z nimi działań z zakresu BHP.
• Planowanie i wdrażanie: Systematyczna identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka, w tym tych kwestii związanych z nowymi technologiami, m.in. sztuczną inteligencją i narzędziami cyfrowymi, oraz wdrażanie środków zapobiegawczych i ochronnych dostosowanych do tych innowacji.
• Ocena: Monitorowanie i pomiar efektywności działań w zakresie BHP, w tym skuteczności kontroli dotyczących nowych technologii, oraz przeprowadzanie regularnych audytów w celu zapewnienia zgodności z normami BHP.
• Działania na rzecz poprawy: Wdrażanie działań naprawczych w oparciu o oceny i dążenie do ciągłego doskonalenia. Obejmuje to przegląd polityk i procedur BHP w celu uwzględnienia zmieniających się zagrożeń wynikających ze zmian technologicznych w miejscu pracy.

Doradztwo, informowanie i szkolenie pracowników

Zapewnienie, że pracownicy są dobrze poinformowani o nowych technologiach i ich potencjalnych zagrożeniach, jest niezwykle ważne. Równie istotne jest ich aktywne zaangażowanie we wdrażanie środków zapobiegawczych w miejscu pracy. Takie działania mają kluczowe znaczenie dla stworzenia bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy.

Jak określono w Konwencji nr 155, przed wprowadzeniem nowych technologii wpływających na BHP należy przeprowadzić konsultacje. W konsultacjach powinni uczestniczyć pracownicy oraz ich przedstawiciele, aby mogli zabrać głos w istotnych decyzjach. Decyzje te mają bezpośredni wpływ na ich pracę, dlatego udział pracowników jest kluczowy dla bezpieczeństwa. Konsultacje te powinny być proaktywne, a pracownicy powinni mieć możliwość wyrażania obaw, przekazywania informacji zwrotnych i wpływania na decyzje dotyczące sposobu wdrażania nowych technologii i zarządzania nimi w miejscu pracy. Badania wskazują, że aktywny udział pracowników w procesach decyzyjnych może poprawić zarówno wyniki w zakresie bezpieczeństwa, jak i akceptację nowych technologii (EU-OSHA, 2024b)

Wartość doświadczenia i wiedzy pracowników

Konsultacje i uczestnictwo sprawiają, że pracownicy czują się pewniej w procesie adaptacji do nowych systemów. Dzięki temu mają także większe poczucie wsparcia i zaangażowania podczas wdrażania zmian technologicznych.

Doświadczenie i wiedza pracowników oraz związków zawodowych ma również kluczowe znaczenie dla tworzenia najlepszych rozwiązań. Ich zaangażowanie może pomóc zidentyfikować zagrożenia, które projektanci i planujący mogą przeoczyć na etapie planowania lub projektowania, oraz zapewnić, że projektanci dostosują rozwiązania do rzeczywistych potrzeb pracowników. Podejście to sprzyja budowaniu pozytywnej kultury BHP w organizacjach. W takiej kulturze pracownicy są nie tylko szkoleni, ale także aktywnie angażowani w działania. Pracownicy biorą odpowiedzialność za kształtowanie swojego środowiska pracy, co wzmacnia bezpieczeństwo i współpracę. Ponadto pracodawcy powinni zadbać o to, by procesy konsultacyjne miały charakter inkluzywny i uwzględniały różne potrzeby pracowników. Atmosfera konsultacji i uczestnictwa pracowników ma również zachęcać do zgłaszania potencjalnych zagrożeń bez obawy przed represjami, co z kolei przyczynia się do szybkiego i skutecznego identyfikowania i rozwiązywania problemów. Poprzez uczynienie pracowników partnerami w procesie, pracodawcy wspierają środowisko, w którym bezpieczeństwo i dobre samopoczucie są wspólnymi priorytetami

Aby zapewnić uczestnictwo pracowników, pracodawcy powinni organizować kompleksowe i ciągłe szkolenia. Szkolenia te wyposażą pracowników w odpowiednią wiedzę oraz umiejętności potrzebne do bezpiecznego wdrażania technologii cyfrowych. Chcąc to osiągnąć, należy rozumieć procedury operacyjne, rozpoznawać potencjalne zagrożenia, stosować środki zapobiegawcze i wiedzieć, jak reagować na awarie lub sytuacje awaryjne. Szkolenie powinno być procesem ciągłym, dostosowanym do aktualizacji technologii i zmian w praktykach pracy. Pracodawcy powinni zapewnić dostępność i przystępność materiałów szkoleniowych dla wszystkich pracowników. Należy uwzględnić czynniki takie jak różnorodność językowa oraz różne poziomy umiejętności czytania i pisania.

Może Cię także zainteresować: Budowanie bezpieczeństwa w województwie śląskim

Źródło: CIOP-PIB