Projekt reformy PIP przyjęty przez SKRM

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. To z jednej strony nowe narzędzia do walki ze śmieciowym zatrudnieniem – tam, gdzie powinny być zawarte umowy o pracę, a z drugiej realizacja kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy. Teraz projektem zajmie się Rada Ministrów.

Czytaj także: Wypadek zbiorowy w kopalni: Zderzenie pociągów, 5 rannych

Niedopuszczalne jest przejście na umowę cywilnoprawną przy zachowaniu znamion stosunku pracy. Oznacza to sytuację, w której pracownik nadal działa w konkretnym miejscu, czasie, pod kierownictwem oraz odpłatnie. Nie oznacza to, że każda umowa cywilnoprawna jest zła – ale nie powinna fikcyjnie zastępować umowy o pracę. Wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy pozwoli na skuteczniejsze egzekwowanie przepisów i walkę ze śmieciowym zatrudnieniem.

5 lutego 2026 roku Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Jej wdrożenie oznaczać będzie realizację kamieni milowych (A71G i A72G) Krajowego Planu Odbudowy, do czego jako kraj się zobowiązaliśmy.

Projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawi, że Państwowa Inspekcja Pracy, jak i sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Reforma PIP zakłada:  

• wprowadzenie skuteczniejszego mechanizmu przeciwdziałania nieuprawnionemu zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi oraz pracy „na czarno” poprzez przyznanie PIP kompetencji do stwierdzania istnienia stosunku pracy;
• przyznanie kontrolerowi możliwości wydania „polecenia” skierowanego do przedsiębiorcy, które już na tym etapie ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem;
• w razie niewykonania polecenia, przekazanie kompetencji do wydawania decyzji w sprawie istnienia stosunku pracy okręgowym inspektorom pracy;
• możliwość odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy do sądu w terminie 30 dni.

Wprowadzono instytucję zabezpieczenia ze względu na przesunięcie terminu wykonalności decyzji. Zgodnie z nią proces wypowiadania i rozwiązywania umów podlega przepisom prawa pracy.

Dzięki temu chronione będą np. kobiety w ciąży czy osoby w wieku przedemerytalnym. W przypadku wypowiedzenia czy rozwiązania umowy przewidziano prawo do sądu na zasadach określonych w prawie pracy. Zabezpieczenie wydaje się na początku postępowania przed sądem

Dodatkowe założenia projektu: 

• wymiana informacji i danych między ZUS, PIP i KAS na potrzeby kontroli i analizy ryzyka;
• usprawnienie kontroli PIP poprzez wprowadzenie kontroli zdalnych i wykorzystania urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie czynności kontrolnych na odległość, wprowadzenie postaci elektronicznej dokumentacji sporządzanej podczas kontroli, w szczególności protokołów kontroli;
• sporządzanie przez Głównego Inspektora Pracy rocznych i wieloletnich programów kontroli opartych na analizie ryzyka;
• rozwiązania w zakresie wysokości kar grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika mające na celu zapewnienie skuteczniejszej ochrony pracowników i mające pełnić funkcję odstraszającą dla pracodawców nieprzestrzegających przepisów prawa pracy.

Może Cię również zainteresować: Szkodliwe czynniki biologiczne w MBP. Jak chronić pracowników?

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej