Bezpieczeństwo pracy w kontekście globalnej migracji ludności

Grupy ryzyka zdrowotnego

W kontekście globalnego transportu najbardziej zagrożeni są pracownicy portów lotniczych, ze względu na istniejące tam warunki do szybkiego rozprzestrzeniania się chorób: długi kontakt z pasażerem i jego bagażem. Najwięcej zarazków na lotnisku jest na plastiko­wych tacach, na które kładzie się rzeczy do kontroli bagażu, torebki, elektroniczne gadżety, kosmetyki czy paski. Również podłogi na lotnisku pokrywają różnego rodzaju bakterie (np. Escherichia coli), odpowiadające za zachorowania na sepsę, zatrucia pokarmowe, gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus), które powodują ropne zakażenia skóry (czyraki, zapalenie płuc, szpiku kostnego, tchawicy, mięśnia sercowego, żył, układu moczowego) [10]. Dlatego poważnym wyzwaniem staje się zapewnienie bezpieczeństwa ludziom korzystającym z usług portu lotniczego.

Fundamentalną rolę w skali globalnej w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego stanowią migranci, którzy są zatrudniani w różnych gałęziach gospodarki. Obcokrajowcy zatrudniani są m.in. w handlu hurtowym i detalicznym, w budownictwie i w gospodarstwach domowych, w gospodarce magazynowej, działalności związanej z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi, w przetwórstwie przemysłowym, w rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybołówstwie oraz działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej, a także w obszarach dotyczących informacji i komunikacji [11]. Do grupy pracowników szczególnie narażonych należy zaliczyć także te osoby, które przenoszą się czasowo do danego kraju z uwagi na wykonywaną pracę. Dotyczy to np. lekarzy z krajów rozwiniętych, wyjeżdżających udzielać pomocy do krajów rozwijających się. Migranci są obciążeni wyższym ryzykiem zachorowania na niektóre choroby ze względu na wyższe ich rozpowszechnienie w kraju pochodzenia lub ze względu na inny obszar endemiczny, z którego pochodzą.

Segmentacja rynku pracy

Wiele migrujących osób pracuje w warunkach niepewnego zatrudnienia, trudnych, poniżających i niebezpiecznych [12]. W związku z tym powstała tzw. trzystopniowa segmentacja rynku pracy, na którym migranci znajdują zatrudnienie. Są to [12]:

Migranci tworzą bardzo złożoną i różnorodną grupę. Główne zagrożenia dla nich stanowią choroby zakaźne i pasożytnicze, choroby metaboliczne, choroby układu krążenia. Ryzyko zdrowotne łączy się z długimi godzinami pracy i ciężką pracą fizyczną, co może prowadzić do zwiększenia liczby wypadków przy pracy [12]. Przeprowadzone badania migrantów wykazały, że na około 244 mln migrantów blisko połowa pracuje za stanowiskach zagrażających ich zdrowiu [13], pracują dłużej, w gorszych warunkach i są narażeni na przemoc [7,14]. Łączy się to, ze specyfiką branż, w których najczęściej są zatrudniani. Szczególnie zwraca się uwagę na pracę w budownictwie i w rolnictwie. W tych gałęziach gospodarki stwierdzono, że wśród migrantów częściej występują wypadki przy pracy [15].

W tych działach gospodarki występuje duże obciążenie fizyczne. Ponadto często praca migrantów związana jest z ekspozycją na niebezpieczne substancje chemiczne lub odpady [16]. Zwraca się też uwagę na pracowników zatrudnionych w hodowli zwierząt i hodowli drobiu, którzy w ostatnich latach byli zagrożeni epidemią wirusowej ptasiej grypy [17]. Zdarza się, że w wielu sektorach praca trwa 9, a nawet 13 godzin bez przerw i przy braku płacy za nadgodziny [18]. Staje się zrozumiałe, że przy tego rodzaju uwarunkowaniach praca oceniana jest jako niosąca ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa.