Zagrożenia psychospołeczne w Europie. Nowy raport EU-OSHA wskazuje kierunki dla służb BHP

Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) opublikowała raport podsumowujący strategie zapobiegania zagrożeniom psychospołecznym (PSR) w europejskich przedsiębiorstwach. Publikacja przedstawia wnioski z dziewięciu studiów przypadków na poziomie sektorowym i zakładowym w takich krajach jak Austria, Belgia, Dania, Estonia czy Hiszpania. Materiał wskazuje, jak skutecznie włączać ochronę zdrowia psychicznego do codziennej praktyki BHP.

Czytaj także: Wspieranie zgodności BHP: Nowe strategie EU-OSHA i rola AI

Kluczowe źródła zagrożeń psychospołecznych w pracy

Z analizy EU-OSHA wynika, że tradycyjne podejście do bezpieczeństwa pracy coraz częściej musi uwzględniać nowe czynniki ryzyka:

• Transformacja cyfrowa i praca hybrydowa: prowadzą do zacierania granic między życiem prywatnym a zawodowym, przeciążenia informacyjnego oraz trudności z prawem do cyfrowego odłączenia.
• Intensyfikacja pracy i presja terminów: zjawiska szczególnie widoczne w budownictwie, przemyśle drzewnym i sektorze finansowym.
• Przemoc i nękanie: zagrożenia występujące głównie w pracy związanej z obsługą klienta oraz w sektorze usług.
• Różnorodność zespołów: bariery językowe czy brak dostosowania instrukcji BHP do zróżnicowanej kadry mogą zwiększać ryzyko wypadków i wykluczenia.

Integracja PSR ze standardowymi procedurami BHP

Głównym wnioskiem płynącym z raportu jest konieczność traktowania czynników psychospołecznych w taki sam sposób jak zagrożeń fizycznych. W krajach takich jak Austria czy Belgia ocena ryzyka psychospołecznego stanowi bezpośredni, wiążący element krajowych przepisów o ochronie pracy.

Skuteczne zarządzanie ryzykiem psychospołecznym opiera się na:

• wpisaniu weryfikacji czynników PSR do rutynowych ocen ryzyka zawodowego,
• stosowaniu zwalidowanych narzędzi diagnostycznych (np. kwestionariuszy F-PSICO w Hiszpanii czy DPQ w Danii),
• zapewnieniu pracownikom poufnych, bezpiecznych kanałów zgłaszania sytuacji stresowych lub nękania,
• aktywnym udziale inspektoratów pracy oraz przedstawicieli pracowników w komisjach BHP.

Wyzwania w sektorze MŚP oraz branżach o wysokiej wypadkowości

Raport zwraca uwagę na specyficzne trudności w mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach, a także w sektorach tradycyjnie postrzeganych jako niebezpieczne fizycznie (budownictwo, produkcja, przemysł drzewny). W tych środowiskach kwestie zdrowia psychicznego bywają spychane na dalszy plan lub stanowią temat tabu.

Wdrożenie ustandaryzowanych narzędzi – takich jak belgijski zestaw szybkich ocen Quickscan czy programy szkoleniowe dla kadry kierowniczej – pozwala przełamać opór i wdrożyć wczesną profilaktykę zanim przeciążenie doprowadzi do wypadku lub absencji chorobowej.

Może Cię również zainteresować: Kontrole placów budów: PIP rusza we wrześniu

Źródło: EU-OSHA