Cudzoziemcy w rolnictwie – jak legalnie zatrudniać?
Zatrudnianie cudzoziemców w rolnictwie wiąże się z koniecznością dopełnienia rygorystycznych formalności, szczególnie po zmianach przepisów wprowadzonych w 2026 roku. Nawet drobne uchybienia, takie jak akceptacja niewłaściwego typu wizy czy błędy w umowie o zakwaterowanie, mogą zostać uznane za nielegalne powierzenie pracy, co grozi karą od 3000 zł za każdą osobę. W tym artykule wyjaśniamy, jak krok po kroku zweryfikować status obcokrajowca, jak prawidłowo zgłaszać obywateli Ukrainy na nowych zasadach, a także jak zabezpieczyć gospodarstwo przed negatywnymi skutkami kontroli Inspekcji Pracy.
Przed powierzeniem pracy
- Przed powierzeniem pracy należy zażądać od cudzoziemca przedstawienia ważnego dokumentu uprawniającego go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Co istotne, kopię tego dokumentu należy przechowywać przez cały okres wykonywania pracy przez cudzoziemca. Obowiązek ten trwa również przez okres 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia uległ rozwiązaniu lub wygasł. Pewnym wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, gdy odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji dotyczącej zatrudnienia. Warto przy tym dodać, że cudzoziemiec może potwierdzić prawo pobytu na terytorium Polski zarówno ważną wizą, jak i zezwoleniem na pobyt czasowy wydanym przez wojewodę. Należy jednak pamiętać, że pracodawcom powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnych dokumentów grożą dotkliwe sankcje.
- Pozyskać od cudzoziemca jego dane osobowe tj.:
- imię (imiona) i nazwisko,
- obywatelstwo,
- nazwę, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu podróży,
- numer PESEL albo w przypadku osób nieposiadających tego numeru – datę urodzenia i płeć;
oraz kopie dokumentów zawierających te dane w celu potwierdzenia jego tożsamości i uzyskania lub potwierdzenia uprawnienia do jego zatrudnienia.
- Upewnić się, że tytuł pobytowy cudzoziemca uprawnia go do podejmowania pracy na terytorium RP.
Weryfikacja tytułu pobytowego i warunki umowy
Do podjęcia pracy (pod warunkiem uzyskania odpowiedniego dokumentu legalizującego pracę) uprawnia każda polska wiza Schengen i wiza krajowa, z wyjątkiem wizy wydanej w celu:
- turystycznym (kod wizy „01”),
- odwiedzin u rodziny lub przyjaciół (kod „02”),
- kształcenia się lub szkolenia w innej formie niż odbycie studiów lub szkolenie zawodowe (kod „11”),
- leczenia (kod „14”),
- tranzytu, w tym tranzytu lotniczego,
- korzystania z ochrony czasowej (kod wizy „20”),
- inne okoliczności (kod „23”).
Cudzoziemiec może posiadać w paszporcie jeden z powyżej wskazanych kodów wizy. W takim przypadku nie ma on prawa do wykonywania pracy na podstawie takiego dokumentu pobytowego.
- Zawrzeć z cudzoziemcem umowę w formie pisemnej (niezależnie od rodzaju umowy), a wcześniej przedstawić cudzoziemcowi jej tłumaczenie na język zrozumiały dla cudzoziemca. Rodzaj umowy powinien być dostosowany do charakteru pracy.
- Uzyskać dla cudzoziemca wymagane zezwolenie na pracę jeżeli cudzoziemiec:
- będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi do innego podmiotu – na podstawie umowy z agencją pracy tymczasowej lub
- będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie pracy sezonowej
lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, które wpisuje się do ewidencji oświadczeń, jeżeli cudzoziemiec jest obywatelem Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Mołdawii, Ukrainy i będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi do innego podmiotu – na podstawie umowy z agencją pracy tymczasowej.
Co tydzień otrzymaj od nas porządną dawkę wiedzy o BHP!
